Artsen betalen mee aan strafzaak tegen tabaksindustrie

De vereniging Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde stelt geld beschikbaar voor een strafzaak tegen de tabaksindustrie.

Foto: Roos Koole / ANP

Nederlandse artsen gaan de juridische strijd tegen de tabaksindustrie financieel ondersteunen. De vereniging Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) stelt ten minste 200.000 euro beschikbaar in de strijd voor ander rookbeleid in Nederland. Een deel van dat geld gaat naar de strafzaak die rokers willen afdwingen tegen de vier grootste tabaksproducenten in Nederland.

De rokers, bijgestaan door advocate Bénédicte Ficq, verwijten de tabaksfabrikanten doelbewust verslavende stoffen aan sigaretten toe te voegen, terwijl ze weten hoe dodelijk roken is. Ficq deed eind september namens twee longpatiënten aangifte en beschuldigt de fabrikanten en hun bestuurders van poging tot moord dan wel doodslag, zware mishandeling en valsheid in geschrifte. Het Openbaar Ministerie moet nog besluiten of de zaak aan de rechter wordt voorgelegd. Hoewel in het buitenland eerder zaken tegen tabaksproducenten dienden, is het voor het eerst dat met een strafzaak geprobeerd wordt de industrie aan te pakken.

Artsen sluiten zich nu bij die strafzaak aan en ondersteunen de zaak financieel. In een commentaar noemt de vereniging de actie een “uniek standpunt voor een tijdschrift en een vereniging van artsen”. Naast de financiële steun willen de artsen ook de druk op de politiek verhogen. In aanloop naar de verkiezingen zal de vereniging daartoe tweewekelijks artikelen publiceren om de gevaren van roken aan de orde te stellen.

Vereniging

Volgens hoofdredacteur van het tijdschrift Yolanda van der Graaf is het bedrag al toegekend, en gaat het naast de strafzaak om geld voor andere initiatieven die zich sterk maken voor een ander rookbeleid, zoals bijvoorbeeld de Stichting Rookpreventie Jeugd van longarts Wanda de Kanter. Van der Graaf:

“Als vereniging vonden we het niet zinvol geld te steken in onderzoek. Het is inmiddels zo duidelijk hoe slecht roken is: we weten alles al. De enige manier waarop we echt iets kunnen veranderen is via ander beleid.”

Het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde verschijnt wekelijks en telt circa 18.000 abonnees. Het geld dat ter beschikking wordt gesteld komt uit het eigen vermogen van de vereniging Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, waarvan alleen oud-redacteuren lid zijn. Abonnementsgelden zullen volgens Van der Graaff dan ook niet worden aangesproken. De vereniging telt ongeveer 250 leden. Volgens Van der Graaff heeft geen van de leden bezwaar gemaakt tegen de financiering.

“Hier zal geen dokter tegen zijn. Elke dokter komt de schade die roken aanricht voortdurend tegen in zijn of haar werk. Tegen mensen zeggen hoe slecht roken is heeft geen zin meer. Een 15-jarige die begint met roken kun je amper iets verwijten. Alleen met beter beleid kunnen we dit probleem oplossen.”

Mocht het tot een strafzaak komen dan wil de vereniging eventueel meer geld ter beschikking stellen. Daarvoor is nog voldoende ruimte, aldus Van der Graaff.

Strafzaak

Tegen NRC zeiden enkele hoogleraren eerder te verwachten dat de strafzaak zeker kans van slagen heeft. Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, toonde zich toen optimistisch.

“Ik denk dat wereldwijd gekeken wordt hoe dit afloopt. Het OM zal zonder twijfel serieus naar de aangifte kijken. Ficq zal moeten aantonen dat er doelbewust pogingen zijn gedaan door fabrikanten om de zaak te flessen. Dat is geen sinecure, maar zij lijkt mij geen advocaat die zomaar een balletje opgooit.”

Jaarlijks veroorzaakt roken in Nederland circa twintigduizend doden. Deze week berekende de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat roken de wereldeconomie jaarlijks bijna een biljoen euro kost. Eerder liet Stichting Eindspel Tabak, een collectief van artsen tegen roken, door SEO Economisch Onderzoek uitrekenen dat rokers de Nederlandse samenleving tussen de 21,2 miljard en 43,2 miljard euro per jaar kosten.