Trump ontwijkt, blaast en paait

Persconferentie

Aanstaand president Donald Trump verscheen woensdag voor de pers. Hij kreeg vragen over Rusland, Mexico en nazi-Duitsland.

Foto Lucas Jackson/Reuters

Terloops liet Donald Trump dinsdag los wie hij verantwoordelijk acht voor de hacks bij de Democratische Partij in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in november. „Ik denk dat het Rusland was”, zei de aankomend president vluchtig, nadat hij wekenlang diezelfde conclusie door de Amerikaanse inlichtingendiensten heeft ontkend.

Trump deed zijn verrassende uitspraak tijdens een rumoerige persconferentie in New York – zijn eerste sinds juli, toen hij Rusland opriep om de e-mails van zijn tegenstander, Hillary Clinton, boven water te halen. Maar hij ontkende fel dat zijn campagne nauw contact met Rusland heeft gehad, zoals wordt beweerd in een rapport van een Britse oud-spion dat dinsdagavond werd gelekt door de website Buzzfeed. Volgens dat rapport beschikt het Kremlin over belastend materiaal over Trump en zou hij chantabel zijn. Moskou ontkent dit.

Lees hier het rapport:

Trump, die over ruim een week wordt beëdigd, heeft woedend gereageerd op de publicatie van die beschuldigingen, die al enkele maanden de ronde doen bij Amerikaanse media. Hij wees de publicatie van de documenten, waarvan de betrouwbaarheid onzeker is, van de hand als „nepnieuws”, opgesteld in opdracht van „zieke mensen”. „Een ding als dit had nooit geschreven moeten worden”, zei hij. „Het had er nooit moeten zijn en het had zeker niet mogen worden vrijgegeven.”

Lees alle reacties op de persconferentie van Trump in ons liveblog.

De publicatie van de explosieve beschuldigingen overheerste de langverwachte persconferentie, de eerste keer in 167 dagen dat Trump vragen van media beantwoordde. Het draaide uit op een vaak onsamenhangend spektakel, waarbij hij zich opstelde als een slachtoffer van een onophoudelijke campagne door media en de Amerikaanse inlichtingendiensten tegen zijn aanstaande presidentschap. Door aanhoudende vragen over inmenging bij de verkiezingen door Rusland wordt de legitimiteit van zijn overwinning al wekenlang in twijfel getrokken. Tot merkbare frustratie van Trump, die er tegen tekeergaat op Twitter.

Tijdens de persconferentie bleek Trump echter ook in staat om de beschuldigingen uit te buiten om sympathie voor zichzelf op te roepen onder zijn aanhangers. „Ik heb tenminste het vermogen om terug te praten” tegen valse mediaberichten, betoogde hij. „Andere mensen worden hierdoor verwoest. En ik denk dat dat heel oneerlijk is.”

Complimentjes aan media

Anderzijds deelde hij complimentjes uit aan media die terughoudend met de documenten zijn omgesprongen, zoals The New York Times. „Ik heb groot respect voor nieuws en voor vrijheid van de pers en al die dingen.” Een poging van een verslaggever van de nieuwszender CNN, dat dinsdagavond als eerste over de aantijgingen berichtte, liep evenwel uit op een luidruchtige woordenwisseling. „Uw organisatie is vreselijk”, kapte hij de journalist af. Hij kreeg geen kans een vraag te stellen. „U bent nepnieuws.”

Zijn hardste kritiek richtte Trump echter op de inlichtingendiensten die hij vanaf deze maand gaat leiden, en waarmee hij al wekenlang een woordenoorlog voert over hun bewering dat Rusland zijn kandidatuur steunde. Hij suggereerde dat de diensten routinematig informatie lekten, en noemde het uitlekken van het omstreden rapport „een enorme vlek” op hun reputatie. Hij deinsde er zelfs niet voor terug om het uitlekken van de documenten te vergelijken met een tactiek die toegepast zou kunnen zijn in Nazi-Duitsland. Dat grove verwijt aan de inlichtingendiensten, dat hij eerder op de dag via Twitter uitte, gaat zelfs voor zijn begrippen ver.

Niettemin raakt Trump, ruim een week voor zijn inauguratie, steeds verder verstrikt in vragen over zijn visie op Rusland en zijn banden met het Kremlin van president Vladimir Poetin. De aankomend president prees goede banden met Rusland aan als een kracht – en leek daarbij nog altijd campagne te voeren tegen zijn voormalige tegenstander, Hillary Clinton. „Als Poetin Donald Trump graag mag, weten jullie wat, jongens? Dat is een kracht, geen zwakte. Ik weet niet of ik zal kunnen opschieten met Vladimir Poetin. Ik hoop het. Er bestaat een kans van niet. En als dat zo is, denk je eerlijk dat Hillary hem harder zou aanpakken dan ik?”

Op de hamvraag ging Trump tijdens de persconferentie echter niet in. Gevraagd of hij kon ontkennen dat hij of iemand van zijn campagne enig contact met Rusland had gehad voor de verkiezingen, bleef hij een antwoord schuldig. Handig beantwoordde hij alleen een tweede vraag van dezelfde verslaggever.

Trump schoof de verantwoordelijkheid voor de hacks tijdens de verkiezingscampagne in de schoenen van de Democraten, die zich volgens hem beter tegen cyberaanvallen hadden moeten beschermen. Hij beloofde een werkgroep in te stellen om ervoor te zorgen dat de Verenigde Staten zich beter tegen cyberaanvallen kunnen verdedigen.

Andere kwesties op de agenda van Trump werden volledig overschaduwd door de Russische kwestie. Trump kondigde aan binnen twee weken na zijn beëdiging een opperrechter voor te dragen voor het Hooggerechtshof, ter opvolging van de vorig jaar overleden Antonin Scalia.

De aankomend president bevestigde zijn voornemen om een muur te bouwen langs de grens met Mexico, en Mexico voor de bouw te laten betalen. Bedrijven die hun fabrieken verplaatsen naar Mexico, krijgen wat Trump betreft te maken met flinke invoeraccijnzen. En farmaceutische ondernemingen zagen hun koersen dalen toen Trump aankondigde de farmaceutische sector in de Verenigde Staten te willen hervormen.

Overigens kon Trump het niet laten om indirect te reageren op een van de meest geruchtmakende beschuldigingen in het door Buzzfeed gelekte rapport. Volgens het document ontving Trump in het Ritz-Carlton hotel in Moskou prostituees, voor golden showers in de suite waar president Obama en zijn vrouw Michelle hadden gelogeerd. Hij suggereerde dat dat niet waar kon zijn, want: „Ik heb smetvrees.”

De weg van de gelekte memo’s: