Snel honderd vrouwen extra hoogleraar

Onderwijs

Nederland heeft relatief weinig vrouwelijke professoren. De toename van hun aandeel gaat minister Bussemaker niet vlot genoeg.

Aantal vrouwen in de Nederlandse wetenschap groeit

Universiteiten moeten dit jaar honderd vrouwelijke hoogleraren extra benoemen. Dat schreef minister Bussemaker (Onderwijs, PvdA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. De bewindsvrouw heeft hiervoor afspraken gemaakt met de universiteiten. Ze stelt voor de uitvoering 5 miljoen euro extra beschikbaar.

Het is dit jaar een eeuw geleden dat de eerste vrouw in Nederland werd benoemd tot hoogleraar. Johanna Westerdijk werd in 1917 buitengewoon hoogleraar in de plantenziektekunde aan de Universiteit Utrecht.

De bedoeling van Bussemaker is dat er zogeheten Westerdijk-leerstoelen voor vrouwen komen, door hen bijvoorbeeld te bevorderen vanuit een positie van wetenschappelijk medewerker. Nieuw benoemde vrouwen op eerder door mannen bezette leerstoelen kunnen ook worden meegeteld.

De honderd vrouwelijke hoogleraar die de minister dit jaar nog aangesteld wil zien, komen bovenop de tweehonderd vrouwelijke hooggeleerden die er in de periode 2016-2020 bij moeten komen. Daarover zijn eerder afspraken gemaakt. Er zijn honderd faculteiten in Nederland.

Volgens de laatste peiling van het Rathenau Instituut heeft Nederland ruim 4.500 hoogleraren, en nog eens zo’n 1.340 buitengewoon hoogleraren. Op dit moment is volgens universiteitenvereniging VSNU 18 procent van de hoogleraren vrouw. De gezamenlijke universiteiten hebben beloofd om per 2020 tot 24,5 procent vrouwelijke hoogleraren te komen. Onder hoogleraren is veel doorstroming. Elke zeven jaar wordt de helft van de leerstoelen door een ander ingenomen.

Nederland telt nu zo’n achthonderd vrouwelijke hoogleraren. Dat zouden er dus naar Bussemakers wens 1.100 moeten zijn in 2020. Internationaal heeft Nederland een grote achterstand wat het aandeel vrouwelijke hoogleraren betreft. Binnen de EU heeft alleen België een lager percentage. Aan Nederlandse universiteiten studeren meer vrouwen dan mannen.

Diverse faculteiten verrichten extra inspanningen om vrouwen te benoemen. Bij de universiteit Leiden gaan speciale commissies op zoek naar vrouwelijke kandidaten. Bij de Technische Universiteit Eindhoven moet minimaal eenderde van de shortlists van kandidaten bij vacatures uit vrouwen bestaan. Enkele universiteiten hebben vacatures die alleen voor vrouwen zijn bestemd.