Minister: snel 100 vrouwelijke profs erbij

Onderwijs Nederland heeft weinig vrouwelijke hoogleraren. De toename van hun aandeel gaat minister Bussemaker niet vlot genoeg.

Dit jaar moeten er aan universiteiten 100 extra vrouwelijke hoogleraren worden benoemd. Dat schrijft minister Bussemaker (Onderwijs, PvdA) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Zij stelt dit jaar vijf miljoen euro extra beschikbaar voor dit met de universiteiten overeengekomen plan.

Het is dit jaar 100 jaar geleden dat de eerste vrouw in Nederland werd benoemd tot hoogleraar. Johanna Westerdijk werd buitengewoon hoogleraar in de plantenziektekunde. De bedoeling is dat er zogeheten Westerdijkleerstoelen voor vrouwen komen, door hen bijvoorbeeld te bevorderen vanuit een positie van wetenschappelijk medewerker. Nieuw benoemde vrouwen op eerder door mannen bezette leerstoelen kunnen ook worden meegeteld. Deze 100 komen bovenop de 200 vrouwelijke hooggeleerden extra die er vanaf 2016 gerekend in 2020 moeten zijn. Er zijn 100 faculteiten in Nederland.

Op dit moment is volgens universiteitenvereniging VSNU 18 procent van de hoogleraren vrouw. Universiteiten hebben beloofd om per 2020 tot een gemiddelde van 24,5 procent vrouwelijke hoogleraren te komen.

Hoge doorstroming

Volgens de laatste peiling van het Rathenau instituut heeft Nederland ruim 4.514 hoogleraren, exclusief buitengewoon hoogleraren. Er is een hoge doorstroming onder hoogleraren. Er zijn ruwweg jaarlijks ongeveer 440 vacatures voor gewoon hoogleraar.

Er zijn nu ongeveer 800 vrouwelijke hoogleraren in Nederland. Als de doelstelling gehaald wordt, zouden dat er 1.100 zijn in 2020. Elk jaar zou het totaal aantal vrouwen dus moeten stijgen met 75.

Internationaal heeft Nederland een grote achterstand in het aantal vrouwelijke hoogleraren. Op België na heeft Nederland het laagste percentage vrouwelijke hoogleraren in de Europese Unie, terwijl er op dit moment meer vrouwen dan mannen aan de universiteit studeren.

Faculteiten doen extra inspanningen om vrouwen te benoemen. Bij de universiteit Leiden gaan speciale commissies op zoek naar vrouwelijke kandidaten. Bij de Technische Universiteit Eindhoven moet minimaal eenderde van de shortlists uit vrouwen bestaan. Enkele universiteiten geven trainingen aan leden van benoemingsadviescommissies. Andere universiteiten hebben vacatures die alleen voor vrouwen zijn bestemd.

    • Maarten Huygen