Column

Kunstschulp

Een Art Strike (Kunststaking) tegen Donald Trump. Jawel, op de dag van zijn inauguratie, 20 januari. Pakweg 80 kunstenaars en kunstcritici deden eind vorige week een oproep aan musea, theaters, concertzalen, galerieën en kunstscholen om die dag hun deuren dicht te houden. Onder de ondertekenaars bekende namen als Richard Serra, Cindy Sherman, Barbara Kruger, Louise Lawler en Hans Haacke. In die oproep: „We beschouwen Art Strike als een van de strijdmiddelen tegen de normalisering van het trumpisme – een giftige mix van witte suprematie, misogynie, xenofobie, militarisme en oligarchisch heersen.”

Een paar dagen later schreef columnist Jonathan Jones van The Guardian dat, hoewel hij „emotioneel sympathie” voor de actie heeft, hij deze futiel vindt. Een actie waardoor volgens hem vooral de deelnemers zichzelf ‘goed’ zullen voelen, maar die totaal ineffectief is.

Ik heb moeite het niet met hem eens te zijn. Ik moest zelf denken aan de machteloosheid van De Schreeuw om Cultuur waarmee Nederlandse kunstenaars in 2010 opriepen te protesteren tegen de kunstbezuinigingen van staatssecretaris Halbe Zijlstra in het kabinet-Rutte 1, mede ingegeven door gedoogpartner PVV. Omarmd door publiek dat wel musea, theaters en concertzalen bezoekt, maar niet door het electoraat van PVV en VVD dat zich vaak uitstekend kon vinden in de kritiek op elitaire ‘subsidieslurpers’. De flauwe reactie destijds had een waarschuwing kunnen zijn voor de collega’s in de VS, waar het Trump-electoraat niet wakker zal liggen van een dagje geen kunst.

Het zou kunstenaars hier aan het denken moeten zetten over wat hun reactie zal zijn bij een verkiezingsoverwinning van de PVV van Geert Wilders op 15 maart. Moet dat een poging zijn om de achterban van Wilders te bereiken en de denkramen daarvan wijder op te zetten? Ligt die rol in mobilisatie van verzet met politiek-activistische kunst? In provocatie? Of is de beste reactie om tot de volgende verkiezingen weg te kruipen in de eigen autonome kunstschulp? Tot dusver lijkt het vooral stil.