Commentaar

Film is meer dan de romkom

Het Nederlandse filmpubliek beseft meer en meer dat het bekijken van een film op het tv-scherm niet zaligmakend is. Ook al scoren speelfilms op tv traditioneel goed, de bios heeft een andere ervaring te bieden. Het Nederlandse publiek herwaardeert het collectieve genot van overweldiging door beeld en geluid in een donkere zaal in toenemende mate: het bioscoopbezoek stijgt. In 2016 werden er, volgens onderzoek van de verzamelde Nederlandse filmbranche, aan de Nederlandse bioscoopkassa’s 34,2 miljoen kaartjes verkocht. Dat is 3,7 procent meer dan in 2015.

Een magere 12,6 procent daarvan gold het bekijken van een Nederlandse film. Dat is weinig en ook nog eens een stevige daling vergeleken met de 20 procent in 2015. En het is niet minder dan een drama, gezien de heftigheid waarmee het Nederlands Filmfonds, met een budget van 48,5 miljoen euro, volhardt in het toekennen van subsidie aan films waarvan de adviescommissies denken te weten dat ze wel móéten scoren maar die dat dus niet doen. Ze geven de gebruikelijke zondebok de schuld: de Nederlandse scenario’s. Vergelijk die met de Amerikaanse en je ziet dat ze zo slecht niet zijn, integendeel.

Het laatste bastion was het succes van de Nederlandse romantische komedies, de ‘romkoms’. De doelgroep zijn de vrouwen die, meer dan het doorsnee bioscooppubliek van mannen en jeugd, bereid zijn naar de bioscoop te gaan voor een Nederlandse publieksfilm. Zolang er moeite wordt gedaan om binnen het stramien van een genre creatief te zijn, kan dat genre springlevend blijven. Maar al zijn die vrouwen trouw, ze zijn niet gek. Die hebben geen geduld meer met de herhalingsoefeningen van de Nederlandse romkom. Echter, bij het Nederlands Filmfonds lijkt sprake van een wanhopig hou-van-mij-gedrag. Daar geeft men gehoor aan de Nederlandse filmwereld waar op zeker wordt gespeeld met telkens dezelfde, ooit succesvolle, personages, gecreëerd op basis van het imago van een weinig gevarieerd echelon van acteurs en actrices in de hoofdrollen. Film is per definitie een mix van kunst en entertainment. En film is duur. Zelfs een goedlopende Nederlandse film bereikt een te klein publiek om lucratief te zijn. Nu is subsidie niet bedoeld om winst te maken. Maar ook niet om, zoals nu gebeurt, grotendeels in te zetten op kansloze commerciële films en op het honoreren van ideeënarmoede. Pas als dat wordt onderkend, is er kans op verbetering van de positie van de Nederlandse film. Anders dan in de commerciële bioscoop is er in de zogeheten arthouses wél belangstelling voor Nederlandse film, zij het van een andere soort. Subsidieer die om te beginnen. Een aanzienlijk publiek kijkt graag naar ‘moeilijke’ tv-series. Onderschat hen niet. Zoiets kunnen ze ook aan in de bioscoop.