Opinie

    • Britta Böhler

Den Haag doet te weinig voor bedreigde advocaten in China

In China worden mensenrechtenadvocaten structureel bedreigd of gearresteerd. En helaas doet de Nederlandse regering te weinig om deze advocaten te helpen, schrijft Britta Böhler, in de Togacolumn.

Volgende week, op 24 januari, wordt er voor de zevende keer de Dag van de Bedreigde Advocaat georganiseerd. In Nederland spreekt het vanzelf dat advocaten niet door de regering in hun werk worden belemmerd. De onafhankelijkheid van de advocatuur – een van de kernwaardes vastgelegd in de Advocatenwet – is er immers ook ter bescherming van advocaten tegen beïnvloeding door de regering. Ook op internationaal niveau is dit een van de uitgangspunten voor het goed functioneren van de rechtsorde.

In de Basic Principles on the Role of Lawyers van de Verenigde Naties uit 1990 wordt onder meer vastgelegd dat de regering van elke lidstaat ervoor moeten zorgen dat advocaten hun professie naar behoren kunnen uitoefenen, zonder bedreiging, belemmering, intimidatie of beïnvloeding en zonder vrees voor arrestatie of strafvervolging. Maar in veel landen staat het werk van advocaten onder druk. De Stichting Advocaten voor Advocaten zet zich wereldwijd in voor onderdrukte of bedreigde advocaten en vraagt al jaren aandacht voor de situatie van advocaten in landen als Cambodja, Honduras, Rusland of Turkije.

China intimideert advocaten

Dit jaar is de focus van de Dag van de Bedreigde Advocaat gericht op China, waar advocaten die politiek gevoelige zaken doen, stelselmatig worden bedreigd en geïntimideerd. Volgens Advocaten voor Advocaten variëren de zaken die de Chinese regering dwars zitten “van het verdedigen van Tibetaanse demonstranten en aanhangers van de Falun Gong tot slachtoffers van het melkpoederschandaal en inwoners van Peking die in verband met de stadsuitbreidingen ten tijde van de Olympische Spelen uit hun huis werden gezet.”

Sinds het aantreden van President Xi Jinping in maart 2013 zijn de condities voor advocaten helaas alleen maar verslechterd. De situatie escaleerde na de verdwijning van mensenrechtenadvocate Wang Yu op 9 juli 2015. In het vervolg werden meer dan tweehonderd mensenrechtenadvocaten en –activisten opgepakt of onder huisarrest gesteld. Veelal werden ook de familieleden van de advocaten opgepakt of geïntimideerd. De golf van arrestaties en bedreigingen staat bekend als de 709-Crackdown.

Advocaat: subversief en ondermijnend

Bovendien heeft de Chinese regering in 2015 een hele reeks nieuwe wetten geïntroduceerd dat de vrijheid van meningsuiting beperkt en de arrestatie en vervolging van advocaten en mensenrechtenactivisten makkelijker maakt. China verdedigt ‘de harde aanpak’ van advocaten en stelt dat het gaat om ‘criminele bendes’ die de nationale veiligheid bedreigen.

Op dit moment zitten er nog steeds tientallen van de in 2015 gearresteerden personen vast. De advocaten worden beschuldigd van  “het aanzetten tot subversieve activiteiten” of “ondermijning van de staat”, misdrijven waar een gevangenisstraf van maximaal 15 jaar op staat.

In het rapport The Ritual Dance With  the Dragon? vorig jaar heeft Amnesty International zich kritisch uitgelaten over de inspanningen van de Nederlandse regering bedreigde advocaten in China te ondersteunen. Ja, zegt Amnesty, de regering doet wel iets, maar lang niet genoeg.

Misschien helpen de protesten op 24 januari de Nederlandse regering eraan te herinneren dat de advocaten in China hun hulp hard nodig hebben.

 

De Togacolumn verschijnt wekelijks en wordt afwisselend geschreven door een rechter, een officier van justitie en een advocaat.

Blogger

Britta Böhler

Britta Böhler studeerde rechten in Freiburg, waar ze ook promoveerde. Ze werkte aanvankelijk als advocaat in Duitsland en sinds begin jaren 90 in Nederland. Eerst bij Loeff Claeys Verbeke en daarna zelfstandig bij Böhler Advocaten. Ze was tot 2011 senator voor Groen Links. Ze schreef diverse boeken, waaronder 'Crisis in de rechtsstaat' en 'De Beslissing'. Britta Böhler is bijzonder hoogleraar advocatuur aan de Universiteit van Amsterdam.

    • Britta Böhler