Welke voetballiefhebber zit er te wachten op Montenegro-Gabon?

Uitbreiding WK in 2026

De nieuwe topman van de FIFA is behendig in voetbalpolitiek. Met een groter WK ‘koopt’ hij de steun van de kleine landen.

FIFA-voorzitter Gianni Infantino bij de presentatie van de plannen. Foto Reuters/ Arnd Wiegmann

Met de kennis van nu waren het profetische woorden van FIFA-baas Gianni Infantino. Belofte maakt schuld, en daarom moet het hem deugd hebben gedaan dat de FIFA Council dinsdag instemde met zijn voornaamste verkiezingsboodschap: om het WK met 48 landen te spelen in plaats van 32, verdeeld over zestien poules van drie. Montenegro-Gabon. Ga er maar voor zitten.

‘Jullie geven mij een stem, ik geef jullie extra WK-tickets’, liet Infantino vorig jaar doorschemeren bij zijn verkiezingstournee. En terwijl zijn woorden nog nagalmden tot in Afrika en Azië, werd dinsdag nogmaals duidelijk dat Infantino de kunst verstaat van het politieke spel dat zijn beroemde voorgangers al speelden. De geschiedenis heeft zich herhaald.

Begin zeventiger jaren reisde de Braziliaan João Havelange langs 86 landen in de Derde Wereld om stemmen te winnen voor het voorzitterschap van de FIFA in 1974. Als tegenprestatie beloofde hij deelname aan het WK. Vandaar dat het WK in 1982 niet met 16 maar 24 landen werd gespeeld. Bij het WK ’98 werden dat er 32. Weer een gunst van Havelange aan met name continenten als Azië en Afrika. Nu om voorzitter te blijven.

Politieke druk

Wat toen succes had, werkt in het Infantino-tijdperk opnieuw. „Een politiek besluit”, reageerde de European Club Association dinsdag op het nieuws. „We zien hier de voordelen niet van’’, schrijft de organisatie, waarin onder meer Ajax is vertegenwoordigd. „We zetten ook onze vraagtekens bij de snelheid waarmee dit is besloten, terwijl het nog negen jaar duurt voordat het kan worden ingevoerd. Deze beslissing is genomen op politieke in plaats van sportieve gronden en onder grote politieke druk, iets wat de ECA betreurt.”

De handelswijze geeft te denken, maar vormt tegelijk een zeer voorspelbare vorm van voetbalpolitiek. Een gunst voor een gunst. Als Infantino kleine voetballanden belooft dat ook zij straks in aanmerking komen voor het WK, dan is het logisch dat hij met die belofte steun vergaart binnen de FIFA Council. De kleintjes hebben in het hoogste orgaan een even grote stem als de grote landen, en ja, natuurlijk willen zij naar het WK.

De raad waarin de uitbreiding van het WK dinsdag werd bekrachtigd, bestaat uit 37 vertegenwoordigers van de bonden van de grote werelddelen, zoals de UEFA, de Concacaf (Noord- en Midden-Amerika, Caraïben), de Conmebol (Zuid-Amerika), en de Aziatische AFC. Ze komen zelf uit landen als Papoea Nieuw-Guinea, Burundi, Canada en Cyprus en danken hun zetel aan de steun van kleinere bonden in hun werelddeel. Simpel gezegd: de vertegenwoordiger van de Concacaf komt op voor de belangen van Saint Kitts en Nevis, die van AFC voor die van Thailand. Voor hen is het een kans, een WK XL.

Infantino enkele maanden terug over zijn WK-plannen:

‘Meer passie, meer blijdschap’

Precies wat FIFA-voorzitter Infantino wil uitdragen. Voetbal voor iedereen. Want hoewel de FIFA heeft berekend dat het een miljard euro extra zal verdienen aan een WK met 48 deelnemers, bovenop de 5,5 miljard die voor het WK 2018 wordt voorspeld, menen Infantino en gelijkgestemden dat mogelijke WK-deelname de ontwikkeling van periferieën ten goede komt.

„Meer landen betekent meer investeringen in jeugdvoetbal, en meer investeringen in de infrastructuur van verschillende landen”, zei José Mourinho op de website van de FIFA. Gerustgesteld door de gedachte dat spelers op het WK 2026 niet meer duels zullen spelen dan in de huidige opzet – maximaal zeven – ziet Mourinho enkel voordelen. „Meer landen betekent meer passie, meer blijdschap, meer enthousiasme.”

Juist, roept de bondsvoorzitter van Nigeria. Inderdaad, meent die van Schotland. En neem ze het eens kwalijk. De kansen van hun nationale teams worden groter. Hen doet het weinig, een duel tussen Ecuador en de Democratische Republiek Congo, wat gelet op hun huidige resultaten geen onwaarschijnlijke WK-wedstrijd is in 2026. Net als Montenegro-Gabon.

Onaantrekkelijk voetbal

Eerder werd het EK al uitgebreid van 16 naar 24 landen. En volgens de Duitse bondscoach Joachim Löw leidde dat tot minder aantrekkelijk voetbal. In navolging van het EK vreest hij nu een devaluatie van het WK. Op het EK zag hij veel saaie duels, hoewel dat zeker niet alleen te wijten was aan kleine landen als Oekraïne en Hongarije. Winnaar Portugal speelde drie keer 0-0.

Grootste vrees is dus de verminderde attractiviteit van een WK met 48 landen. Met drie landen per poule en twee in de knock-outronden, zou de laatste van de drie wedstrijden in een poule er vaak niet meer toe doen. Vaker dan in een poule van vier. Maar, zeggen bronnen die samenwerken bij de FIFA: er lagen nog veel slechtere plannen. Dit was het minst slechte.