‘Waarom doen mensen dit allemaal wég?’

Tweedehands

De omzet van kringloopwinkels was in 2015 al 100 miljoen euro, over 2016 zal dat nog meer zijn. Klanten komen niet uit nood, het zijn vooral funshoppers.

Kringloopwinkel Noppes in Beverwijk. De winkelketen groeide in 2015 van 8 naar 15 winkels en maakt deel uit van een stichting zonder winstoogmerk. Foto’s Roger Cremers

Een collectie porseleinen vogeltjes. Een uitgebreide verzameling tafelbellen. Of laatst nog: een oude kaasmaker. Bij kringloopbedrijf Noppes komen de gekste dingen binnen. De kaasmaker – een gevaarte van hout, metaal en touwen – staat naast de ingang van het filiaal in Beverwijk. Directeur Willem Staphorsius kan nauwelijks door de winkel lopen zonder hebberig te worden. „Waarom doen mensen dit allemaal wég?”

Net als andere grote kringloopbedrijven, vaak stichtingen zonder winstoogmerk, breidt Noppes uit. Vorig jaar groeide het van 8 naar 15 vestigingen. Het Goed, met 26 vestigingen het grootste kringloopbedrijf van Nederland, opende vorig jaar twee nieuwe winkels en dit jaar nog minstens drie. In 2020 wil Het Goed in omvang zijn verdubbeld, zegt directeur Willem van Rijn. Rataplan, met 19 filialen, opende vorig jaar twee nieuwe winkels en dit jaar nog twee.

De crisis mag voorbij zijn, kringloopwinkels zijn populair. De omzet van kringloopbedrijven is afgelopen jaren gestegen, blijkt uit cijfers van de Branchevereniging Kringloopbedrijven Nederland. Samen draaiden de tweehonderd aangesloten winkels in 2015 bijna 100 miljoen euro omzet. In 2016 is die weer toegenomen, schat de branchevereniging.

Flippers

In het mandje van Johannes van der Laan ligt een paar bruinrode Nikes, in maat 48. Een gelukstreffer, zegt hij, zo vaak komt hij schoenen in zijn maat niet tegen. Maar ze kunnen niet tippen aan de beste koop die hij ooit in een kringloopwinkel deed: een paar vinnen om mee te duiken („mensen die niet duiken noemen dat flippers”). Van der Laan betaalde 2 euro. „Dat is niks! Nieuw betaal je zo 100 euro.” Voor het geld hoeft Van der Laan (56) niet naar de kringloop, zegt hij. Maar hij houdt ervan om te struinen. Het liefst door de boekenkasten, op zoek naar onwaarschijnlijke titels. „Het is als vissen. Je weet nooit of je iets vangt.”

„Funshoppers” noemt Noppes-directeur Willem Staphorsius dit soort klanten. Daar ziet hij er door de jaren heen steeds meer van. Mensen die winkelen bij een kringloop „uit noodzaak” ziet hij minder. Het is nu „trendy”. Staphorsius, al sinds 2003 in de kringloopbusiness, wijst op een ouderwetse grijze koffer met geruite binnenkant. „Zoiets. Helemaal hip. Die is zo weg.”

De branchevereniging richt zich in campagnes ook bewust op andere groepen dan mensen met weinig geld, vertelt directeur Leonie Reinders. „Milieubewust hipsters”, „pensionado’s met geld”, of studenten die iets anders willen dan Ikea.

Kringloop-app

Om moderne kringloopshoppers tegemoet te komen, ontwikkelde ICT’er Lauren Westenberg uit Zwolle een kringloopapp, als „uit de hand gelopen hobby”. Daarin zijn alle kringloopwinkels (ook commerciële) te vinden. Westenberg ziet het aantal winkels ook toenemen: afgelopen jaar groeide het met zo’n honderd winkels naar ruim duizend.

Kleine „malle-pietjewinkels” gaan langzaam op in ketens, zegt Staphorsius. Minder rommelzaakjes, meer overzichtelijke winkels als Noppes. Met wegwijsbordjes – ‘boeken’, ‘kleingoed’ – zoals in een grote supermarkt, stellingen met op kleur gesorteerd servies en een frisse wit gemeubileerde koffiecorner. Het personeel draagt zwartroze bedrijfskleding.

Kringloopbedrijven hebben bovendien het voordeel dat ze hun strakke stellingen kunnen opvullen met meer en mooiere spullen. Tijdens de crisis kwamen er wel klanten, maar was het aanbod soms „beroerd”, zegt Leonie Reinders. Nu mensen meer geld uitgeven, brengen ze weer meer naar de kringloop, waardoor het gemiddelde bedrag dat klanten uitgeven ook is gestegen. De groep mensen die spullen brengt – ‘gunners’ in kringloopjargon – is minder divers dan de klanten. Ze zijn vaak „welgesteld”, zegt Reinders, en „willen goed doen”. Zelf spullen kopen bij de kringloop doen ze veel minder. Om ze te stimuleren, krijgen gunners soms een bon voor gratis koffie.

De prijzen blijven wel vriendelijk, zegt Staphorsius van Noppes. „We gaan nooit over the top.” Uit principe. Maar: „We zijn ook geen museum, we houden van een hoge omloopsnelheid.” De houten kaasmaker van 350 euro naast de ingang staat er al wel een paar maanden. Staphorsius maakt zich geen zorgen. „We vinden uiteindelijk altijd wel een baasje.”