FIFA stemt voor uitbreiding WK voetbal naar 48 landen

De uitbreiding is ontegenzeggelijk goed voor de kas van de FIFA, dat verwacht dat de inkomsten met een miljard euro zullen stijgen.

FIFA-voorzitter Gianni Infantino tijdens het voetbalgala van de FIFA op dinsdag. Foto Michael Buholzer/AFP

Het WK voetbal zal vanaf 2026 met 48 landen worden afgewerkt in plaats van met 32. Daartoe heeft de nieuwe FIFA-raad in Zürich, die sinds vorig jaar het uitvoerend comité van de wereldvoetbalbond heeft vervangen, unaniem besloten.

Twitter avatar fifamedia FIFA Media The FIFA Council unanimously decided on a 48-team #WorldCup as of 2026:
16 groups of 3 teams. Details to follow after the meeting.

In de nieuwe opzet komen er zestien poules van drie landen. Na twee wedstrijden in de poule plaatsen de beste twee teams zich voor de knock-outfase waar 32 teams instromen. Door het toernooi zo op te zetten, moet de nieuwe wereldkampioen nog steeds zeven wedstrijden spelen. Dat was een belangrijke voorwaarde van nationale voetbalbonden en voetbalclubs om te voorkomen dat spelers overbelast raken.

De nieuwe opzet was een van de vijf varianten die de nieuwe FIFA-voorzitter Gianni Infantino had voorgelegd aan de FIFA-raad. Een toernooi met evenveel landen en een kwalificatieronde, twee varianten met veertig teams en de opzet zoals we die nu kennen, behoorden ook tot de mogelijkheden. Voor de WK’s in Rusland (2018) en Qatar (2022) verandert er nog niets.

Twitter avatar RobHarris Rob Harris FIFA’s 5 options for WorldCup: from sticking w/32 teams to 48 starting w/16 groups of 3. FIFA explainer for members https://t.co/y7PdQquPyZ

Hoe de zestien extra plekken op het eindtoernooi verdeeld gaan worden over de zes continenten waarin de voetbalwereld is opgedeeld, is nog niet bekend. Op dit moment krijgt Europa de meeste plekken, voor Afrika. Oceanië krijgt de minste plekken. De FIFA heeft wel al laten weten dat elke continentale confederatie extra plekken krijgt.

Tekst loopt door onder grafiek:

Goed voor voetbal, of goed voor de kas?

Infantino heeft altijd gezegd dat een WK met meer landen goed is voor de wereldwijde promotie van het voetbal. Maar de uitbreiding is ontegenzeggelijk ook goed voor de kas van de FIFA. Het aantal wedstrijden, en dus het aantal momenten dat sponsoren zich kunnen tonen, zal stijgen naar tachtig wedstrijden per toernooi. Ook kunnen door de opzet van poules met drie teams alle wedstrijden op aparte tijden worden afgewerkt, zodat er nog meer voetbal kan worden uitgezonden op televisie. Intern onderzoek van de FIFA zou hebben aangetoond dat de inkomsten hierdoor met een miljard euro zouden stijgen, naar een totaal van circa 3,5 miljard euro per eindtoernooi.

Tegenstanders van de uitbreiding voorzien naast uitholling van de kwaliteit en prestige van het WK ook salonremises als bij voorbaat al vaststaat dat een bepaalde uitslag gunstig is. Nu is dat nog nauwelijks mogelijk omdat de laatste twee wedstrijden per poule gelijktijdig worden gespeeld. Ook zijn critici bang dat met slechts drie teams in een poule teams vaak op een gelijk aantal punten en doelsaldo zullen eindigen. De FIFA heeft nog niet besloten hoe het die scenario’s wil voorkomen, maar heeft in het verleden geopperd gelijke spelen in de poulefase te laten beslissen door een penaltyserie.

De KNVB zegt gemengde gevoelens te hebben over de uitbreiding. “De KNVB staat open voor vernieuwing van het WK, maar alleen als dit het voetbal vooruit helpt”, schrijft directeur Gijs de Jong in een schriftelijke verklaring. Sportieve belangen moeten volgens de voetbalbond altijd zwaarder wegen dan de commerciële belangen.

De belofte het WK uit te breiden was een belangrijk onderdeel van de verkiezingscampagne van Infantino. Hij wist met name Afrikaanse en Aziatische voetbalbonden te paaien met vooruitzichten op meer kwalificatieplekken voor het WK en bijbehorend extra prijzengeld. De laatste keer dat een WK van opzet veranderde, was in 1998, toen het aantal deelnemende landen werd uitgebreid van 24 naar 32.