Slachtpartijen in Braziliaanse gevangenissen zetten door

Drugsoorlog

Opnieuw zijn er afgelopen weekend gevechten uitgebroken tussen drugsbendes. Drie mannen zijn gemarteld en onthoofd. Sinds begin dit jaar zijn er honderd doden gevallen.

Opnieuw zijn er het afgelopen weekend doden gevallen bij een bloedige gevangenisopstand in de noordelijke Braziliaanse stad Manaus. Vier gevangenen kwamen om het leven tijdens een onderlinge geweldsuitbarsting: drie mannen werden gemarteld en onthoofd, een vierde gevangene overleed ten gevolge van een brand.

Sinds het begin van dit nieuwe jaar zijn er al in verschillende gevangenissen in noordelijke steden in Brazilië gruwelijke slachtpartijen gaande tussen gevangenen. Er zijn dit jaar al honderd doden gevallen. Naar schatting zijn meer dan honderd gevangenen voortvluchtig. De Braziliaanse gevangenissen zijn overvol en worden al jaren beheerst door verschillende drugsgangs die met elkaar in oorlog zijn.

Drugsoorlog

Op de achtergrond van deze recente golf van moorden speelt een opgelaaide drugsoorlog tussen voornamelijk twee Braziliaanse drugskartels: Het Eerste Commando uit Sao Paulo (PCC), de grootste drugsgang van het land, en de uit Manaus afkomstige drugsgroepering ‘Familie van het Noorden’ (FDN).

Dit laatste kartel is de laatste jaren steeds machtiger geworden omdat ze een lucratieve drugsroute domineren die door de Amazone loopt. Vanuit Peru en Colombia wordt de drugs vervolgens richting Europa getransporteerd.

Manaus, de thuishaven van de Familie van het Noorden, is de grootste stad in de Amazone en fungeert als doorvoerhaven. Volgens de website InSight Crime, die geweld onderzoekt in Latijns-Amerika, is de drugsstrijd sinds afgelopen oktober geïntensiveerd door een breuk tussen de twee grootste Braziliaanse kartels; PCC uit Sao Paulo en de Rode Commando uit Rio de Janeiro. Deze twee groeperingen waren ruim twintig jaar bondgenoten maar zijn nu gebrouilleerd. Ze kregen ruzie omdat de PCC – buiten de Rode Commando om – op zoek ging naar een eigen afzetmarkt in Rio de Janeiro. De Braziliaanse drugshandel floreert het meest in Rio, onder meer vanwege de bloeiende toeristenindustrie hier. De Rode Commando is na de breuk een alliantie aangegaan met de Familie van het Noorden.

De onderlinge machtsstrijd is hierdoor bloediger geworden en wordt tot in de gevangenissen uitgevochten.

Door de overvolle cellen, slechte voorzieningen en zwakke beveiliging hebben de drugskartels hier een overwicht.

Volgens een onderzoek van mensenrechtenorganisatie Human Right Watch steeg het aantal volwassen gevangenen in de Braziliaanse cellen de afgelopen tien jaar met bijna tachtig procent, en liep op naar 600 duizend gevangenen. De capaciteit van het aantal cellen is in tussentijd niet toegenomen.

Niet voor het eerst

Gevangenismoorden zijn overigens geen nieuw verschijnsel. In 2006 liep een gevangenisopstand in Sao Paulo, aangevuurd door het Eerste Commando, uit in een bloedbad waarbij bijna tweehonderd doden vielen.

De Braziliaanse minister van Justitie, Alexandre de Moraes, heeft inmiddels toegezegd het gevangenissysteem te zullen verbeteren en de veiligheid te optimaliseren. Ook zegde hij toe de veiligheid aan de noordelijke grens met de buurlanden te versterken om zo de drugscriminaliteit tegen te gaan.

    • Nina Jurna