Heus, er zijn musicals waarvoor je geen gêne hoeft te voelen

Donderdag worden de Musical Awards uitgereikt. Raar dat sommige van de genomineerden liever geen musical willen heten.

Maarten Heijmans als Gelaarsde Poes. Foto Leo van Velzen

De musical geneert zich. Dat is althans de indruk die dit jaar wordt gewekt door de genomineerden voor de Musical Awards: de grootste kanshebbers afficheren zich niet als musical. Wie de winnaars zijn, wordt donderdagavond – in een rechtstreeks tv-gala – bekendgemaakt.

De meeste nominaties (tien) werden toegekend aan De gelaarsde poes, een aflevering uit de reeks sprookjesparodieën waarmee het Ro Theater jaarlijks eer inlegt. Maar hoewel ze met hun vrolijke combinatie van zang en spel ruimschoots voldoen aan de musicalcriteria, kondigt het (gesubsidieerde) gezelschap ze altijd aan als „familievoorstelling”. Het woord musical wordt vermeden. Alleen als er bij de Musical Awards publieksprijzen te winnen zijn, roept het gezelschap zijn publiek op om vooral wél op de Ro-productie te stemmen.

Liever ‘muziektheater’ dan ‘musical’

Een soortgelijke gêne was vorig seizoen te zien bij de negen keer genomineerde voorstelling Chez Brood die nadrukkelijk het predikaat „muziektheater” meekreeg. Vooral schrijver Bart Chabot verzette zich in interviews tegen het musical-etiket. Dat paste niet, zei hij, bij een rockheld als Herman Brood. Des te ironischer dat Chabot nu zelf tot de genomineerde scriptschrijvers behoort. Zodat hij donderdag dus kans maakt op een Musical Award, hoewel hij steeds beweerde geen musical te hebben geschreven.

Trailer van ‘Chez Brood’. Lees verder na de video.

Pas de nummers drie en vier op de nominatielijst hadden geen last van dit soort scrupules. Ze presenteren zich voluit en zonder enige reserve als musicals: In de ban van Broadway (zeven nominaties) en de reprise van Ciske de Rat (zes).

Maar intussen is die gêne jegens musicals – overigens alleen in Nederland – een koppig verschijnsel. Nog steeds roept het genre bij menigeen vooroordeel bevestigende associaties op: zoetsappig, oppervlakkig, melodramatisch, infantiel. Alsof er geen intelligente, geestige, spannende en schokkende musicals bestaan.

Vorig jaar deed zich enig vergelijkbaar ongemak voor, toen de jury maar liefst vier Awards toekende aan De terugkeer van Hans & Grietje van toneelgroep Orkater en het Balletorkest. Een van die vier prijzen ging naar actrice Annet Malherbe, die in haar dankwoord zei: „Ik wist niet eens dat ik in een musical speelde en dat je daarvoor genomineerd kon worden, dus dit is… bijzonder”.

Zo worden er Musical Awards uitgereikt aan mensen die iets hebben gepresteerd in een genre dat ze openlijk miskennen.