Zeebiologie

‘Laat orka’s in zee-aquaria via internet communiceren’

Leg een 24-uurs audioverbinding aan tussen alle bassins met orka’s in de wereld. Dan kunnen die intelligente zwemmende roofdieren met elkaar communiceren. Dat is het verrassendste idee in een lange lijst verbeteringen die twee Schotse roofdierspecialisten donderdag voorstelden voor het houden van orka’s.

Weinig dieren in gevangenschap roepen zo veel weerstand op. In het wild leven de zwart-witte walvissen in groepen, werken samen bij de jacht, kennen cultuur, communiceren met geluidssignalen en zwemmen vijftig à honderd kilometer per dag. Orka’s in dolfinaria worden nog altijd gehouden in grote, maar kale bassins. Dierenactivisten hekelen die leefomstandigheden, en de optredens waarbij de dieren kunstjes doen. Dit voorjaar stopte het grote Amerikaanse SeaWorld (drie parken met orka’s) met het fokprogramma voor orka’s, na publieke druk. En Afgelopen weekend stopte een van de SeaWorldparken in de VS met zijn orkashow.

Wetenschappers Graham Law en Andrew Kitchener zijn in hun wetenschappelijk artikel in het International Zoo Yearbook voorzichtiger, maar toch: zo’n betonnen bassin „roept herinneringen op aan de traditionele berenkuil”.

Dat kan veel beter, vinden beide Schotten. Een audioverbinding kan orka’s in contact brengen met andere groepen, net zoals in het wild. En als een van de wanden van het bad geluidsabsorberend wordt uitgevoerd, kunnen de orka’s lekker hard roepen met hun sonar.

„Het moet mogelijk zijn om meer complex gedrag bij de orka’s uit te lokken”, zegt Graham Law aan de telefoon. Maak van hun bassin bijvoorbeeld een golfslagbad, zodat ze meer moeten doen om te zwemmen en adem te halen. Of laat een met vis geladen vlot te water, dat de orka’s samen kunnen omkieperen. Daarnaast denken de biologen aan een kunstmatige steenkust of een kelpwoud om te schurken, en een donker hoekje met rotsen om uit te rusten.

Hij en Kitchener schrijven overigens dat ze geen standpunt willen innemen voor of tegen het houden van orka’s., maar dat ze verbeteringen zoeken voor de orka’s die de komende komende tientallen jaren nog in gevangenschap zullen leven. Law is dierenwelzijnsspecialist, en bezocht in 2012 SeaWorld om een lezing te geven over verrijking. Met Andrew Kitchener bedacht hij eerder vernieuwingen voor dierentuinen, zoals een voederpaal waar tijgers in moeten klimmen. Die wordt nu in meerdere Britse dierentuinen gebruikt. Met walvissen hebben de twee geen ervaring. „Ik heb hierover nog niet gepraat met dierhouders in dolfinaria”, zegt Graham Law desgevraagd. „Maar mijn indruk is dat ze heel graag verbeteringen doorvoeren. Dan hebben ze nu een lijst ideeën om uit te putten.”