conservatieve pragmaticus

Overlijden van Iraanse oud-president Rafsanjani kan gematigde politiek Iran in gevaar brengen

Ali Akbar Hashemi Rafsanjani, president van Iran van 1989 tot en met 1997, is zondag op 82-jarige leeftijd overleden. Hij werd eerder op de dag met hartproblemen in het ziekenhuis opgenomen. Dat melden Iraanse staatsmedia.

Rafsanjani was tot aan zijn dood voorzitter van de Raad voor Geschiktheid en Oordeel, een belangrijke adviesraad van de president. Ook was Rafsanjani lid van de Raad van Experts, die gaat over de benoeming van de hoogste leider van Iran, op dit moment grootayatollah Ali Khamenei.

Rafsanjani stond bekend als conservatief, maar in zijn latere jaren ook als pragmatisch. In 1979 was Rafsanjani een van de belangrijkste figuren van de Islamitische Revolutie, die tot een streng religieus bewind in het land leidde. Bij de presidentsverkiezingen in 2013 was hij een van de belangrijkste ondersteuners van de huidige president Hassan Rohani, die als hervormer gezien wordt. Dat Rafsanjani een normalisatie van relaties met de Verenigde Staten en het Westen voorstond, ging veel hardliners een stap te ver. Ook was hij voor meer politieke vrijheid en het vrijlaten van politieke gevangenen.

In 2009 sprak Rafsanjani al voorzichtige steun uit voor de Groene Beweging, die meende dat de herverkiezing van toenmalige president Mahmoud Ahmadinejad met fraude tot stand was gekomen. Dat leidde tot spanning met ayatollah Khamenei. Vier jaar eerder was Rafsanjani in de strijd om het presidentschap verslagen door Ahmadinejad.

Zijn dood wordt als mogelijke klap voor de gematigde politieke stroming in Iran gezien. In mei zijn er presidentsverkiezingen. Rohani is zijn belangrijkste bondgenoot binnen het religieuze establishment nu kwijt.