Versierdrift

Weinig steden kunnen dat nog, je vanuit de verte echt onthálen, maar Zutphen doet het vorstelijk. Je rijdt langs de IJssel en aan de overkant ontkiemen langzaam de torens en witte koopmanshuizen vanuit de kades.

Ik kom er vaak een vriend opzoeken en elke keer wordt dat idyllische aankomstgevoel bruut verstoord doordat je een veel te krappe, veel te logge en veel te diarreebruine brug over moet. Ik dacht altijd dat hij in een roestwerende laag stond, en dat Zutphen daardoor alsnog de rommelige entree had die alle Nederlandse steden kenmerkt: permanent in aanbouw.

Maar in De Stentor las ik een interview met de voormalige VVD-wethouder Yvonne van der Houwen. Zij had eind jaren negentig besloten dat die brug ‘oranje’ moest zijn, en de spoorbrug ernaast blauw: ‘een heel mooie compositie’, ‘een kunstwerk’. (Jaja, en stomtoevallig precies in de kleuren van haar partij.) Nu roert zij zich omdat het huidige stadsbestuur de bruggen ‘Zutphens blauw’ gaat verven. Ook kunstig, maar ‘zo saai als wat’.

Niks mag meer normaal zijn, onnadrukkelijk of bescheiden. Vandaar die onstuitbare versierdrift die nu ook rond bruggen, tunnels en viaducten is ontploft. Zo is aan de overkant van de IJsselbrug een nieuw tunneltje opgeleverd: met led-licht in een fel kleurenpalet dat doet denken aan het schijnsel dat op openbare toiletten de junks moet verjagen. De Nijmeegse Waalbrug krijgt sierverlichting, de Afsluitdijk gloeilichtende ‘techno-poëzie’…

Intussen zijn de Zutphenaren diep verdeeld over die brugkleur: oranje, blauw, wit, grijs of pimpelpaars… De stad heeft net een nieuwe burgemeester, die ‘positief’ begon: op de gemeentesite kun je behalve ‘klachten en bezwaren’ nu ook een ‘compliment’ uitdelen.

Schattig, maar waarom geen stevigere bruggen slaan naar de burger? Met een bindend referendum over die brug? Welnee, ik ben geen voorstander van referenda, althans niet voor verregaande en complexe processen als handelsverdragen en woonbeleid, maar hier is heil van te verwachten.

Aan kinderen vraag je ook: wil je die paarse of die zwarte handschoenen, wil je nu naar huis of over vijf minuten? Innig tevreden zijn ze dan met hun keuze. Zonder inspraakmomenten is het krijsen en tieren – het recept voor een revolte.

Schilderen we de brug blauw of oranje, mogen vegetarische schijven wel schnitzel heten, kun je kerstdagen ook feestdagen noemen? Allemaal perfecte kwesties voor zulke rustgevende referenda. En misschien drijft in het stemhokje dan zelfs de gedachte boven dat we in een niet al te afgrijselijk land leven.

Christiaan Weijts schrijft hier elke vrijdag een column.