Raad van State: gaskraan in Groningen nu niet verder dicht

Gaswinning

Acht Groningers spanden een kort geding aan, maar de rechter ziet geen reden voor spoed en wacht op de inhoudelijke behandeling.

Onderhoud aan een boortoren van de NAM in Groningen. Foto Kees van de Veen

Het besluit van minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) om in Groningen dit jaar ondanks aardbevingen en schademeldingen 24 miljard kuub aardgas te winnen, blijft voorlopig gehandhaafd. Dat heeft de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van Nederland, donderdagmiddag bepaald in een spoedprocedure.

De zaak was aangespannen door acht door gasbevingen gedupeerde Groningers, overwegend boeren. Ze vrezen dat hun ontwrichte boerderijen bij een zware klap instorten en eisten vernietiging van het gasbesluit. Veiligheid van de inwoners moet in hun ogen prevaleren boven de belangen van de schatkist en de warme voeten van landgenoten en andere Europeanen – leveringszekerheid noemt verantwoordelijk minister Kamp dat.

Maar de voorzieningenrechter ziet geen spoedeisende reden om de winning nu stop te zetten of verder te beperken. Hij merkt op dat na de vernietiging van het vorige gasbesluit door de Raad van State zich geen nieuwe feiten en zwaardere aardbevingen hebben voorgedaan die hem dwingen een ander standpunt in te nemen. Daarnaast wijst hij erop dat een spoedverzoek „zich niet goed leent voor een definitief oordeel over de rechtmatigheid van het gasbesluit”.

Pas bij de inhoudelijke behandeling, in mei of juni van dit jaar, spreekt de hoogste bestuursrechter zich daarover uit. Dan is nauwkeurig beoordeeld of de gaswinning in lijn met alle wetten en regelgeving. Is genoeg onderzoek gedaan? Zijn de veiligheidsrisico’s afdoende in kaart gebracht? De keuzes onderbouwd? En doorstaat de besluitvorming de toets der zorgvuldigheid?

In totaal 25 beroepschriften kwamen bij de Raad van State binnen tegen het gasbesluit uit september 2016. De bezwaarmakers eisen dat het vernietigd wordt. Onder hen bevinden zich particulieren, maar ook de provincie Groningen, 19 gemeenten, en bewonersorganisatie GBB. Ondanks aardbevingen en schademeldingen mag de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), in handen van Shell en Exxon Mobil, de komende vijf jaar 24 miljard kuub Gronings gas winnen per jaar. Alleen in het geval van een strenge winter loopt dat op tot 30 miljard kuub.

De acht Groningers noemen de uitspraak van de hoogste bestuursrechter „onverantwoord”, zegt hun juridisch adviseur Nette Kruzenga. Ze laten het er niet bij zitten. Ze hebben minister Kamp gesommeerd om de gaswinning in Groningen direct te stoppen. Als hij daar niet op in gaat, wordt de Nederlandse Staat voor de civiele rechter gedaagd. En van de Nederlandse Aardolie Maatschappij eisen ze bij de rechtbank in Assen een schadevergoeding van in totaal zo’n 6,5 miljoen euro.