‘Naar zestien clubs gaat nooit lukken’

Eredivisie KNVB-directeur Gijs de Jong ziet een eredivisie met 16 clubs wel zitten. De clubs morren, al hangt het er maar vanaf wie je het vraagt.

Screenshot teletekst

Jan Smit zegt het maar gewoon. „Allemaal kul.” Meer spanning en weerstand in een eredivisie met zestien clubs en een poule van zes aan het eind die om het kampioenschap spelen? „Laat Feyenoord eerst maar van Go Ahead Eagles winnen. En Ajax van De Graafschap. Zolang de onderste nog van de bovenste kan winnen hebben we hier in Nederland een prima competitie.”

Er valt best te praten met de voorzitter van Heracles. Over een andere promotie-degradatieregeling. Over een alternatief voor de playoffs zoals die nu bestaan om het laatste Europese ticket. Maar aan de hoeveelheid van achttien clubs, al vijftig jaar een heilig huisje in de eredivisie, valt wat hem betreft niet te tornen. Smit: „En ik ben echt niet de enige. En het is ook niet omdat ik van Heracles ben” - een kleine eredivisiemiddenmotor.

Volgens hem gaat een plan om terug naar zestien clubs te gaan het „nooit” halen. En heeft operationeel directeur van de KNVB Gijs de Jong (onder meer belast met competitiezaken) voor zijn beurt gesproken deze week in NRC. „Mijn voorkeur heeft de variant met zestien clubs, waarbij de top-zes na februari om het kampioenschap gaat spelen”, zei De Jong. Dat lijkt op de Belgische Eerste Klasse sinds 2009.

Lees het gesprek met KNVB-directeur Gijs de Jong: Eredivisie beter met twee clubs minder

‘Niet zelfgenoegzaam zijn’

De KNVB onderzoekt 24 varianten voor een andere competitie-opzet, in overleg met alle betrokken partijen. De profclubs gaan zelf over de inrichting van de competitie op de Algemene Vergadering Betaald Voetbal. De bedoeling is dat er in mei over wijzigingen wordt gestemd die op zijn vroegst het seizoen 2018/19 ingaan. „Niemand zegt terug naar tien clubs, niemand wil uitbreiden naar twintig. Maar we moeten ook niet zelfgenoegzaam zijn en zeggen dat het allemaal goed is nu”, aldus De Jong, tevens kandidaat voor de vacante functie van directeur betaald voetbal.

Jacco Swart van de Eredivisie CV, de koepelorganisatie van de achttien eredivisieclubs, gaat niet inhoudelijk in op de variant die De Jong benoemde. „Deze maand gaat de ECV samen met de CED (Coöperatie Eerste Divisie) langs bij alle clubs. Daarop wil ik niet vooruitlopen, maar meer spanning en meer weerstand in de competities krijgen is wel het vertrekpunt.”

In de lagere regionen van de erevisie klinkt een eensluidend ‘nee’ tegen een variant met twee clubs minder. „Ik zou het onverstandig vinden voor een meerderheid van de clubs”, zegt Sparta-voorzitter Rob Westerhof, oud-voorzitter van PSV. „Ik weet dat Ajax, PSV en Feyenoord vaker tegen elkaar willen spelen. Dat levert misschien iets meer op, maar netto gaat de eredivisie er niet op vooruit. Terwijl je wel de regionale spreiding van voetbal aantast. En vergis je niet: voetbal leeft bij de gratie van vertegenwoordiging in de regio.

De directies van PSV, Ajax en Feyenoord willen niet ingaan op voorkeuren. „De plannen behelzen veel meer dan alleen het idee van zestien clubs. Ze zijn alleen nog lang niet volledig uitgewerkt”, laat Eric Gudde (Feyenoord) weten. AZ en Vitesse willen eerst inhoudelijke discussie tussen de clubs. „Een ‘Belgisch model’ of laten zoals het is, het kan alle kanten op”, zegt Vitesse-directeur Joost de Wit. Robert Eenhoorn (AZ): „We hebben een traject afgesproken, het lijkt mij niet gepast nu al wat te roepen.”

‘Tv-gelden beter verdelen’

Het gat tussen topclubs (begroting 60-80 miljoen euro) en de kleinste clubs (6-8 miljoen) is groot in Nederland, erkent iedereen. Maar dat dat gat ook kleiner wordt door twee clubs aan de onderkant weg te halen, gaat er bij de kleinere clubs niet in. Voorzitter Erwin Lugt van Go Ahead Eagles bepleitte tegenover Voetbal International een gelijkmatigere verdeling van tv-gelden. „In plaats dat we de topclubs nog meer faciliteren, moeten we de rest sterker maken.”

Probleem is wel dat daarmee het niveau van de (top)clubs die uitkomen in Europa niet omhoog gaat. Maar dat de inrichting van de eredivisie een rol kan spelen in de competitieve kracht van Nederland internationaal, betwist Westerhof van Sparta. „Elke drie jaar heb je een compleet ander elftal, dus hoezo worden teams beter door een andere competitie? Het gaat erom dat je in de leeftijdscategorie 16 tot 20 het voetbal beter inricht.”