Elke tweet is goed voor uren rumoer

belicht in deze rubriek de voorbereidingen van Donald Trump op zijn inauguratie als president van de VS op 20 januari.

Foto Andrew Kelly / Reuters

Vorig weekend was het even nieuws: @realDonaldTrump volgt @EmrgencyKittens! Opmerkelijk, want de president-elect volgt maar 42 accounts, vooral familie en tv-persoonlijkheden. Wat zoekt hij bij het account dat „de schattigste katten op internet analyseert”? Er waren serieuze analyses: was hij overwerkt en zocht hij naar ontspanning? Komiek Stephen Colbert kon er wat dankbare pussy-grappen mee maken. Een dag later had Trump het account weer ontvolgd, en ging het gesprek weer ergens anders over.

Donald Trump heeft de Amerikaanse politiek veranderd. Maar hij verandert ook de politieke journalistiek. Hij heeft de pers aan de ketting van zijn Twitteraccount gelegd, en een groot deel van de politieke verslaggevers gedegradeerd tot Twitter-watchers. Zijn account bepaalt het gesprek van de dag, en de pers kan daar niet aan ontsnappen.

Trump benoemde in december Sean Spicer tot woordvoerder. Maar in de praktijk zal Spicer weinig te doen krijgen. Het aantal persconferenties van Trump zal praktisch nul zijn als hij zijn huidige strategie doorzet. Trump heeft die persconferenties, waarbij je de vragen niet kunt regisseren, ook niet nodig. Hij communiceert met zijn achterban via Twitter, over de hoofden van de pers heen. „Ik hoor vooraf niet wanneer Trump een tweet verstuurt”, zei Spicer deze week tijdens een achtergrondgesprek met journalisten. „Het initiatief ligt bij Trump.”

@realDonaldTrump bepaalt het gesprek van de dag

Niet de journalistiek, maar @realDonaldTrump bepaalt zo het gesprek van de dag. Hij twittert meerdere keren per dag, en elke tweet is goed voor urenlang rumoer. Meestal begint hij rond zes uur ’s ochtends met zijn eerste tweets, vaak commentaar op het tv-nieuws, dat Donald Trump, een man van gewoontes, elke ochtend kijkt.

Hij twittert meerdere keren per dag, en elke tweet is goed voor urenlang rumoer.

Op vrijdagochtend twitterde Trump over Celebrity Apprentice met Arnold Schwarzenegger, de realityshow die hij jarenlang presenteerde. „Wow, de kijkcijfers zijn binnen en Arnold Schwarzenegger is […] vernietigd, vergeleken met kijkcijferkanon DJT.”

Een tijdje werd Trumps account door meerdere mensen beheerd, ontdekte datajournalist David Robinson afgelopen zomer. De ‘milde’ tweets komen van een iPhone, en worden zeer waarschijnlijk geschreven door medewerkers. De harde, persoonlijke aanvallen worden via Android gestuurd. Die zijn van Trump zelf. Die eerste categorie is na de verkiezingen vrijwel verdwenen.

De gevolgen van zijn tweets zijn fenomenaal, soms verwoestend

Lacherig wordt er allang niet meer over Trumps tweets gedaan. De gevolgen van iedere tweet zijn iedere keer fenomenaal, en soms verwoestend. Aandelenkoersen van bedrijven die genoemd worden, schieten omlaag, met Toyota als laatste slachtoffer. Trump zet er zijn buitenlandse beleid uit, onder meer door een stroom aan positieve tweets over de Russische president Poetin en WikiLeaks-oprichter Julian Assange.

Deze week gebruikte hij zijn account als megafoon om de Republikeinen in Washington te bereiken. Hij riep hij zijn partijgenoten op niet te gaan onderhandelen met de Democraten, die deze weken delen van Obama’s zorgstelsel proberen te redden.

De laatste weken hoor je vaak dat zijn aanhangers Trump serieus, maar niet letterlijk nemen, terwijl de pers Trump letterlijk, maar niet serieus neemt. Maar Trumps Twitteraccount wordt juist zo serieus genomen dat het als een orakel wordt behandeld. Dat leidde begin deze week tot een boeiend incident. De Republikeinen in het Congres wilden de rol van de interne ethiekinstantie inperken. De dagen hierop kregen talloze Afgevaardigden woedende reacties van hun kiezers. De reacties waren zo hevig dat Republikeinen aan de top snel bijeenkwamen om het plan in te trekken, reconstrueerde website Politico.

Ook Trump bemoeide zich ermee en bekritiseerde het plan in twee tweets. De meeste media namen aan dat Trumps tweets voor het einde van het plan zorgden, en prezen hem voor zijn ingrijpen. Dat is waarschijnlijk te veel eer, maar het lijkt onmogelijk nog buiten de wereld van Twitter te denken. Zo heeft Trump de journalisten precies waar hij ze hebben wil. Achter hun schermen, de ogen gericht op @realDonaldTrump.

    • Guus Valk