Amsterdam heeft plan voor eeuwigdurende erfpacht

Erfpacht

De gemeente Amsterdam wil dat inwoners straks kunnen kiezen om erfpacht voor altijd af te kopen. Niet iedereen is blij met het plan.

Luchtfoto van Amsterdam-Oost. Foto ERIK VAN ’T WOUD / ANP

Huiseigenaren in Amsterdam die op gemeentelijke grond wonen, moeten vanaf de zomer kunnen overstappen op eeuwigdurende erfpacht. Dat staat in plannen voor het erfpachtstelsel die de gemeente donderdagavond bekend heeft gemaakt. Het gaat om een ingrijpende wijziging van het stelsel uit 1896 waar ongeveer 110.000 Amsterdammers gebruik van kunnen maken.

1. Waarom wil de gemeente het erfpachtstelsel veranderen?

Huiseigenaren, zowel particulieren als bedrijven en organisaties, betalen nu ‘canon’ aan de gemeente Amsterdam: een jaarlijkse vergoeding of eenmalige afkoopsom voor het gebruik van gemeentelijke grond voor een periode van vijftig jaar. De hoogte van de erfpacht wordt jaarlijks aangepast aan de inflatie en na vijftig jaar opnieuw vastgesteld aan de hand van de marktprijzen. De herziening betekent vaak een flinke kostenstijging voor huiseigenaren en brengt onzekerheid met zich mee, zegt de gemeente. Critici vinden het stelsel onrechtvaardig: veel welvarende Amsterdammers wonen in de grachtengordel en in delen van Zuid op eigen grond en betalen niet mee.

2. Hoe werkt het systeem van eeuwigdurende erfpacht?

Huiseigenaren kunnen kiezen voor eeuwigdurende erfpacht, of alles bij het oude laten. Afkopen kan op verschillende manieren, staat in de overstapregeling. Als je kiest voor eeuwigdurend, wordt op dat moment nog eenmaal de erfpacht opnieuw vastgesteld. Je kunt de lopende erfpacht tot het einde van het tijdvak van vijftig jaar plus de eeuwige erfpacht in één keer afkopen of in fasen. Wie niets doet, ontvangt tegen het einde van de lopende erfpacht een voorstel voor een nieuw tijdvak of voor eeuwigdurende erfpacht.

3. Wat kost overstappen op eeuwigdurende erfpacht?

De gemeente geeft geen financieel advies want persoonlijke situaties verschillen. Snelle beslissers die in 2017 overstappen hebben wel voordeel. De erfpacht hangt mede af van de gemeentelijke WOZ-waarde van woningen. Voor wie in 2017 overstapt, geldt de WOZ-waarde van 2014 die gemiddeld 10 procent lager ligt dan „conform beleid” is. Wie volgend jaar overstapt, wordt afgerekend op de WOZ-waarde van 2016 die gemiddeld 28 procent hoger ligt dan in 2014. Ook zit het eeuwigdurende erfpacht-percentage nu met 2,4 procent onderaan de bandbreedte (die tot 4,2 procent loopt). Op eeuwigdurende erfpacht krijgen overstappers nu en later een vaste korting van 10 procent, wegens de „bestaande contractrelatie”.

4. Wat zijn de reacties op het plan voor eeuwigdurende erfpacht?

Niet iedereen is blij met de plannen. Het Actiecomité Verontruste Erfpachters zegt tegen AT5 te vrezen voor „niet betaalbare afkoopsommen en canons”. De Stichting Erfpachters Belang Amsterdam (SEBA) heeft een petitie opgesteld die 2.640 keer is ondertekend en overweegt een referendum. Veel Amsterdammers zullen hun huis moeten verkopen als de grond tegen de actuele waarde wordt afgerekend, zegt SEBA. Voor het stadsbestuur is het plan belangrijk, want het gaat om veel geld: de canonopbrengsten waren ruim 100 miljoen in 2014 en de afkoopsommen variëren jaarlijks tussen de 100 en 150 miljoen euro. De plannen moeten nog worden goedgekeurd door de gemeenteraad.