Recht & Onrecht

Als ik minister van justitie word, pak ik alles anders aan

Alles wat ons overkomt kunnen wij samen opvangen. In de Politiecolumn stelt Bob Hoogenboom zich een nieuwe minister van Justitie voor die consequent een positief beeld van veiligheid zal geven. En nog veel meer.

Als ik minister word dan is de grondgedachte van mijn beleid het begrip positieve veiligheid. Veiligheid heeft ten onrechte een negatieve betekenis gekregen. Er is een beeld ontstaan van onnozelheid en gebrek aan kwaliteit. Incidenten zijn de maat der dingen geworden.

Ik ben niet blind voor kwalen en feilen binnen de rechtshandhaving. Maar wij zijn vergeten dat de veiligheid van ons voedsel, digitale banktransacties, internetgebruik, reizen en deelnemen aan grootschalige publieke evenementen mede wordt verzekerd door een fijnmazig geheel van controles, toezicht en interventies.

De politie handelt - dat is positief

Als we uitgaan en er gebeurt wat, dan volgt een reactie door de politie, beveiliging of hulpverlening. Dat is positief. Als u morgen betrokken raakt bij een ernstig ongeluk dan volgt een reactie. Dat is positief. Als er een aanslag plaatsvindt wordt de situatie genormaliseerd. Wanneer Koningin Maxima of minister-president Wilders worden belaagd dan treden persoonsbeveiligers op. Als het democratisch proces wordt beïnvloed door hacks dan wordt gehandeld.

Dit positieve verhaal wordt niet meer verteld door politici, beleidsmakers, gezagsdragers, wetenschappers noch leidinggevenden in de rechtshandhaving. We kijken door een rietje naar het schilderij van de moderne (Nacht)wacht en hebben direct onze kritiek klaar.

In het stadhuis van Sienna (14e eeuw) zien we fresco’s van Goede en Kwaad Bestuur. Boven het Goede Bestuur zweeft Securitas. De koning is verbonden met koorden van harmonie met zijn burgers. Vrouwe Justitia is blind en rechtvaardig. Gevangenen en vreemdelingen worden eerlijk behandeld. Veiligheid is geborgd.

Wij steunen op een uitgebreid stelsel bewaken en beveiligen waardoor (bedreigde) burgers, openbare ruimten (stations, luchthavens, wegen, evenementen) en symbolische gebouwen (ambassades, religieuze gebouwen) worden geobserveerd.

Ik heb vertrouwen in de kwaliteit en de (morele) weerbaarheid van functionarissen. Maar ook die van iedere burger. Alles wat ons overkomt kunnen wij samen opvangen.

Geen paniek over incidenten

We moeten niet spastisch doen over ieder incident. Meer mensen sterven in het verkeer en op de intensive care door fouten dan door moord en doodslag. Er is meer (dodelijk) geweld achter de voordeur dan in de openbare ruimte. Hoofdzaak is dat de ‘eerste minuten’ van een noodhulp melding door zowel de brandweer, de ambulancedienst als de lokale politie is verzekerd.

Nederland kan steunen op inlichtingendiensten die (inter)nationaal vertakt zijn. Zowel in groeperingen die de nationale veiligheid bedreigen als met de nationale politie, de Kmar, het OM, de IND, het COA en het bedrijfsleven.

Het is van belang de nationale veiligheid en de rechtshandhaving versneld te digitaliseren. De regering bereidt daartoe het Deltaplan Informatie(beveiliging) voor.

Als democraat begrijp ik de zorg rondom de nieuwe Wet computercriminaliteit. Maar veiligheid staat of valt met tijdige informatie. Wij moeten onze ogen daar niet voor sluiten. Verruiming van bevoegdheden dient daarom hand in hand te gaan met versterking van de democratische controle.

Een miljard extra

Ik geloof principieel in scheiding van machten. Macht corrumpeert en absolute macht corrumpeert absoluut. Het ministerie van Veiligheid en Justitie wordt daarom opgeknipt. De nationale politie valt qua beheer weer onder Binnenlandse Zaken.

Ik bemoei me niet met incidenten, lopende onderzoeken, voorgenomen (inlichtingen) operaties en krantenkoppen. Ik heb vertrouwen in de uitvoerende macht. Ik laat mij binnenskamers informeren en informeer de Kamer.

Per definitie is veel macht geconcentreerd in een beperkt aantal handen. Daarom versterk ik het interne en externe toezicht. De capaciteit van CIVD, de Rijksrecherche en de afdeling Veiligheid Integriteit en Kwaliteit van de nationale politie worden verdrievoudigd. Ik introduceer wetenschappelijk bureaus in deze organisaties om te leren van incidenten. Ik wil geconfronteerd worden met positieve kritiek. Om die reden worden burgerpanels gekoppeld aan toezichthoudende organen. In deze burgerpanels vraag ik Bits of Freedom, Amnesty, Control Alt Delete, Islamitische verenigingen, wetenschappers, VNO-NCW e.a. zitting te nemen.

Het budget voor veiligheid wordt verhoogd met een miljard. Veiligheid is een kerntaak van de overheid en dat is de afgelopen jaren onvoldoende beseft. Er komt een verruimde afvloeiingsregeling, de (tijdelijke) inhuur van specialisten wordt ingevoerd en de salarissen van uitvoerende politiemensen worden verhoogd.

Burgerinspraak wordt verplicht

De burger is meer en meer onderdeel geworden van het veiligheidsbeleid door social media en lokale samenwerkingsverbanden. Ik bereid een wetswijziging voor welke burgerinspraak en verantwoording op lokaal niveau verplicht.

De Inspectie OOV en WODC worden uit mijn departement geplaatst en krijgen de status van een ZBO. Ook hiermee geef ik inhoud aan het onafhankelijkheidsprincipe. Elke zweem van ‘his masters voice’ in (wetenschappelijke) controle op het overheidshandelen is principieel verkeerd. Ik wil priemende ogen organiseren die ons dwingen in de richting van het Goede Bestuur.

Ik heb de VNG, het Genootschap van Burgemeesters en de G17 bestuurders uitgenodigd om het drugsbeleid radicaal aan te passen. Het strafrecht sorteert geen enkel effect. En legt een onevenredig beslag op informatie- en recherchecapaciteit die anders kan worden ingezet. Bovendien heeft dit wanbeleid bestuurlijke en ambtelijke corruptie (ondermijning) in de hand gewerkt.

Laten we Nederland nog veiliger maken.

 

De Politiecolumn verschijnt wekelijks en wordt geschreven door deskundigen uit de politiewereld.

Blogger

Bob Hoogenboom

Bob Hoogenboom is hoogleraar fraude en regulering aan Nyenrode waar hij 'fraude en witwassen' in de accountantsopleiding en 'governance/corporate governance & pps' in het modulair MBA-programma doceert. Samen met Marc Schuilenburg geeft hij het mastervak 'Politie en Veiligheid' aan de VU. Bob schrijft blogs op maatschappijenveiligheid.nl en accountant.nl over actuele fraude- en politievraagstukken en twittert als @abhoogenboom. Sinds 1988 is hij als part time docent verbonden aan de Politieacademie. Voor zijn proefschrift Het Politiecomplex (1994) ontving hij de Publicatieprijs van de Stichting Maatschappij en Veiligheid.