‘Westerse wapens gebruikt voor oorlogsmisdaden in Irak’

Uit onderzoek van Amnesty blijkt dat Europese, Amerikaanse en Russische wapens in handen vallen van shi’itische milities die op grote schaal sunnitische mannen executeren.

Shi'itische milities bij de aanval op IS-stad Mosul. Zij vechten vooral in de dorpen rond de stad. Foto Anmar Khalil/ AP

Iraakse paramilitaire milities maken zich in de strijd tegen Islamitische Staat (IS) massaal schuldig aan mensenrechtenschendingen. Zij maken daarbij gebruik van wapens die door Europa, Verenigde Staten en Rusland worden geleverd aan het Iraakse leger. Dat stelt Amnesty International in een op donderdag gepubliceerd rapport.

De mensenrechtenorganisatie heeft in de periode juni 2015 tot november 2016 veldonderzoek gedaan in het noorden en het centrale gedeelte van Irak. De onderzoekers spraken met onder meer met voormalige gedetineerden en familieleden van omgekomen en ontvoerde slachtoffers.

Optreden milities leidt tot sektarisch geweld in Irak

De overwegend shi’itische milities opererend onder de naam PMU zijn verantwoordelijk voor het executeren, martelen en ontvoeren van duizenden veelal sunnitische mannen en jongens. Uit het onderzoek van Amnesty blijkt dat de slachtoffers zonder proces uit hun huizen worden gehaald en later dood worden teruggevonden. Het optreden van de milities heeft het sektarische geweld in Irak doen oplaaien tot het hoogste niveau sinds 2006-2007.

De shi’itische milities maken gebruik van lichte en zware wapens afkomstig uit zeker zestien verschillende landen. Waaronder Frankrijk, Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Italië, de Verenigde Staten, Rusland en China. Deze wapens zijn geleverd aan het Iraakse leger die het verstrekt aan de milities. Iran geeft rechtstreeks wapens aan de milities. Irak is door de oorlog tegen terreurbeweging IS uitgegroeid tot de zes na grootste importeur van wapens ter wereld.

De mensenrechtenorganistatie wil dat er meer toezicht wordt gehouden op de wapenleveranties aan Irak zodat ze niet in handen vallen van milities die zich schuldig maken aan oorlogsmisdaden.