Undercover als toerist in Amsterdam

Toeristenattracties Geen Amsterdammer bezoekt ooit de attracties waar dagelijks lange rijen voor staan. Maar wat krijgen die toeristen binnen eigenlijk voorgeschoteld? Philippus Zandstra ging namens NRC undercover als toerist. En gaf een oordeel. Nu eens niet in ballen, maar in Nutellapotten – hoe meer potten, hoe verschrikkelijker de attractie.

Het seksmuseum. Foto Rien Zilvold

Hash Marihuana & Hemp Museum

„Toets B om te horen waarom cannabis gelegaliseerd zou moeten worden”. De audiotoer van het Hash Marihuana & Hemp Museum laat er geen twijfel over bestaan: naast een museum is dit ook een statement. Wel eentje van pure liefde voor de Hollandse thuiskweek. De twee zaaltjes over cannabis zijn volgestouwd met prenten, schilderijen (sommige uit de 17de eeuw), foto’s, medicijnen, plantjes en Snoop Dogg.

Het is er knus, het museum ruikt fijn – die plantjes – en de audiotour is dan wel aan de lange kant, maar ook leerzaam. Een paar panden verderop is nog een deel over de andere toepassingen van hennep, maar dat mist de kneuterigheid van het oude deel. Navraag leert dat van alle bezoekers slechts 1 op de 10 Nederlanders zijn. „We nemen wiet hier toch een beetje voor lief hè?” Kom op, mensen, dit hier is ons erfgoed.

Body Worlds

Bas Czerwinski/ANP

Op de looproute van het station naar de Dam is het lastig om de permanente expositie van Gunther von Hagen te negeren. De opgezette lichamen waar een paar jaar geleden zoveel om te doen was, zijn hier nog steeds te zien: een staat achter een scheepsstuur, een ander op zit een schommel en nog een exemplaar fietst.

Niet heel vernieuwend, maar de populairwetenschappelijke invulling maakt het wel tot een leerzame ervaring, ook voor de jongste bezoekers (het deel over voortplanting is discreet weggemoffeld). Jammer alleen van die teksten die je niet eens op Facebook zou durven plaatsen: wie gelukkig is, is ook gezond, dus word gelukkig. Strafpunten voor dergelijk gezwets waar ze zich zelfs bij The Green Happiness voor zouden schamen.

Madame Tussauds

De grande dame onder de toeristenvallen. Brad en Angelina staan niet meer naast elkaar, Marilyn laat haar rok niet meer opwaaien maar George Clooney drinkt nog steeds gore koffie. Madame Tussauds is allang niet meer een kwestie van even snel een selfie maken van een wassen beeld. Er kan gedanst worden met Charlie Chaplin, er is een reflexentest en een catwalk voor de allerkleinsten.

De Nederlandse inbreng is daarnaast fors. Het hele Koninklijk Huis is vertegenwoordigd alsmede vier generieke wereld-dj’s en Nick en Simon. En Gerard Joling houdt toezicht bij de karaoke. Nog steeds de ideale bestemming voor het personeelsuitje. En misschien voor Gordon.

Martelmuseum

Het martelmuseum. Foto Rien Zilvold

Amsterdam Choice Awards prijkt er bij de kassa, editie 2011. Zo te zien is er sindsdien niks meer gedaan aan het Torture Museum. De tentoonstelling met allerlei martelwerktuigen hangt letterlijk met plakband aan elkaar vast. De bedrading, de kabinetjes met teksten; voor alles is ducttape gebruikt.

Dat het museum over martelen in het algemeen gaat, maar zelden over de Nederlandse foltergeschiedenis geeft te denken. Ze geloven er zelf ook niet echt in, zo lui is de opstelling. De brandstapel? Een forse tak. Levend begraven worden? Een schep. Met een openingstijd tot 23.00 uur is duidelijk waar dit museum zich op richt. De kneiterstonede backpacker die zijn kritisch vermogen in de Bulldog heeft laten liggen.

Amsterdam Dungeon

Koen Suyk / ANP

Een van de grotere mysteries aan het Rokin. Zijn die rijen met backpackers voor een spookhuis of een historische tentoonstelling?

De Dungeon is weliswaar een internationaal bedrijf met ‘kerkers’ in onder meer Londen en Berlijn, maar heeft hier een overduidelijk Nederlands thema. Bezoekers worden langs de duistere 16de en 17de eeuw geloodst door acteurs die accentloos Engels spreken (en Nederlands). U wordt geronseld in een bar voor de VOC, komt op de Batavia terecht en beleeft een angstaanjagend momentje op de Zeedijk.

De leukste ervaring is om met een groep buitenlandse toeristen mee te gaan, waarbij de inquisitie een hoogtepuntje vormt: natuurlijk wordt die ene Brit in de groep veroordeeld voor misdaden tegen de goede smaak. Dat snapt hij zelf ook wel. De Dungeon biedt een prima combinatie van humor en slimme schrikeffecten.

Mr. Ripley’s

Mr. Ripley’s is van een franchise over de gelijknamige Amerikaan die bizarre dingen verzamelde en ze aan een groot publiek liet zien onder het mom van believe it or not! Geloof het of niet, deze tekst duikt hier heel vaak op.

Mr. Ripley’s. Foto Rien Zilvold

Vergeet samenhang of logica, Mr. Ripley’s is een en al willekeur. Een pop van de langste man ooit, een paar gekrompen hoofden en ’s werelds grootste verzameling van riemgespen; deze attractie is een desoriënterende trip waar geluid en beeld van alle kanten op je af komt, zonder dat er iets logisch is.

Mr. Ripley’s is snel entertainment voor toeristen die op weg naar CS nog wat tijd over hebben, en richt zich dan ook niet op Nederlandse bezoekers. Neem die teksten ook. Een uit botten opgebouwde motor heet in het Engels een bad to the bone motorbike, wat in het Nederlands vertaald is naar een slechter dan slechte motor. Zelfs de stagiair geloofde er niet in. Wat vooral beklijft is de lelijkheid van de expositie. Een leeuw die is vervaardigd uit autobanden of een Jack Sparrow van auto-onderdelen; het zijn hobby’s die een oom van de reïntegratiecoach moest ontwikkelen omdat hij overspannen thuis zit. „Goed gedaan”, zeg je dan bemoedigend, om later discreet aan z’n vrouw te vragen waar ze straks al die troep laat. Nou, hier dus.


Xtracold Icebar

Vanaf een plasmascherm heet Willem Barentsz de bezoeker van Xtracold Icebar welkom. In zijn beste Ruud Lubbers-Engels vertelt hij dat „you are to embark on a great voyage”, en dat het heel erg koud gaat worden. De bar vol hostelpubliek – I love Amsterdammutsen, fixatie op de smartphones – krijgt van een jongen in een ijsbeerpak een paar handschoenen en een extra jas mee. Er is overigens iets met die jas, naast dat de rits stuk is. Hij ruikt zoetig, alsof het chocola is. Kan kloppen, aldus de ijsbeer: „We schenken wodka met Nutellasmaak.”

Wat valt er verder te zeggen over de ijsbar? Hij is van ijs. De glazen zijn van ijs. Er staat een andere ijsbeer, en die is van ijs. Bezoekers lopen in deze alcoholische koelbox een beetje onwennig rond. Ja goh, een bar van ijs. Koud hè? Ja koud.

Twee Britse toeristes vertellen rillend dat ze net in Amsterdam zijn aangekomen. Ze zijn hier via zo’n winkel met van die rode boekjes. „We hebben vandaag ook al Nutella-churro’s gehad!” Dat is niet echt Nederlands. „Nee, dat is ook zo! Die zijn Spaans!” corrigeert de ander. En toen waren de tenen bevroren en was het tijd om te vertrekken. Naar een warme kroeg.

Sexmuseum

Zeg dat je naar het Sexmuseum gaat en je hoort: : „Dat hoekje achterin… schokkend.” Dat is ook de bedoeling van deze attractie: shockeren. Al een meter na de kassa – slechts 4 euro, dat scheelt – wacht de eerste voorbinddildo een groep Scandinavische moeders op. Beschaamd gegiechel alom, helemaal in combinatie met het openbare toilet ernaast waar twee poppen iets stouts met elkaar doen. Dat op de achtergrond Hazes’ Eenzame Kerst over de radio schalt, maakt de entree behoorlijk desoriënterend.

Tekst loopt door onder de kaart.


Sowieso geldt dat voor het hele complex, want een lijn is moeilijk te ontwaren. Natuurlijk gaat het over seks, maar wat de insteek is blijft vaag. Zo is er een zaal vol vergeelde foto’s met protoporno uit de vorige eeuw, zonder dat er verder iets wordt uitgelegd. Enige tekst: „Deze foto’s werden verkocht in setjes van 6.” Verder vooral heel veel prullaria – de vorm van de penis leent zich werkelijk voor alles, voor wie dat nog niet wist. Wederom veel toeristen hier die giechelend naar een fallusvormige wandelstok wijzen. Voor een local in tijden van internet is het Sexmuseum toch vooral heel veel schouderophalen. Overigens is achterin nog steeds dat gevreesde hoekje. Inderdaad vrij schokkend: de foto’s zijn vastgeplakt op A2-vellen – hoe armetierig.