Raad van State: gaswinning hoeft nu niet verder beperkt

Acht Groningers hadden een spoedprocedure aangespannen, maar de rechter ziet geen spoedeisende aanleiding en wacht op de inhoudelijke behandeling.

Een boortoren van de NAM bij Loppersum Vincent Jannink/ANP

Het besluit van minister Kamp (Economische Zaken, VVD) om in Groningen dit jaar ondanks aardbevingen en schademeldingen 24 miljard kuub aardgas te winnen, blijft voorlopig gehandhaafd. Dat heeft de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van Nederland, deze donderdagmiddag bepaald in een spoedprocedure.

De zaak was aangespannen door acht door gasbevingen gedupeerde Groningers, overwegend boeren. Ze vrezen dat hun ontwrichte boerderijen bij een zware klap instorten en eisten vernietiging van het gasbesluit. Veiligheid van de inwoners moet in hun ogen prevaleren boven de belangen van de schatkist en de warme voeten van landgenoten en andere Europeanen – leveringszekerheid noemt verantwoordelijk minister Kamp dat.

Maar de voorzieningenrechter ziet geen spoedeisende aanleiding om nu de winning stop te zetten of verder te beperken. Hij merkt op dat na de vernietiging van het vorige gasbesluit door de Raad van State zich geen nieuwe feiten en zwaardere aardbevingen hebben voorgedaan die hem dwingen een ander standpunt in te nemen. Daarnaast wijst hij erop dat een spoedverzoek “zich niet goed leent voor een definitief oordeel over de rechtmatigheid van het gasbesluit.”

Inhoudelijke behandeling

Pas bij de inhoudelijke behandeling, in mei of juni van dit jaar, spreekt de hoogste bestuursrechter zich over de rechtmatigheid uit. Dan wordt beoordeeld of de gaswinning in lijn met alle wetten en regelgeving. Is genoeg onderzoek gedaan? Zijn de veiligheidsrisico’s afdoende in kaart gebracht? De keuzes onderbouwd? En doorstaat de besluitvorming de toets der zorgvuldigheid?

In totaal 25 beroepsschriften kwamen bij de Raad van State binnen tegen het laatste gasbesluit uit september 2016. De bezwaarmakers eisen dat het gasbesluit vernietigd wordt. Onder hen bevinden zich gedupeerde particulieren, maar ook de provincie Groningen, 19 gemeenten, bewonersorganisatie GBB en organisaties als Milieudefensie en de Waddenvereniging. Ondanks aardbevingen en schademeldingen heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij, in handen van Shell en Exxon Mobil, toestemming om de komende vijf jaar 24 miljard kuub Gronings gas winnen per jaar. Alleen in het geval van een strenge winter mag dat oplopen tot 30 miljard kuub.

De acht gedupeerde Groningers noemen de uitspraak van de hoogste bestuursrechter “onverantwoord”. Juridisch adviseur Nette Kruzenga:

“De Staat probeert een parallelle werkelijkheid neer te zetten waarin er weinig aan de hand is en het allemaal steeds beter gaat in Groningen. Rechter Lubberdink van de Raad van State heeft zijn oren volledig laten hangen naar de fantasiewereld van Kamp. Dat is onverantwoord. De Raad van State zou, gezien de recente geschiedenis in Groningen, beter moeten weten.”

Sommatie

De acht hebben meer ijzers in het vuur. Van de gaswinner, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, eisen ze bij de rechtbank in Assen een schadevergoeding van in totaal zo’n 6,5 miljoen euro. En de Nederlandse Staat, lees: minister Kamp, ontving woensdag een sommatie met de gaswinning te stoppen zolang die niet strookt met verplichtingen van het Europees Verdrag van de Rechten voor de Mens. Blijven adequate veiligheidsmaatregelen uit, dan volgt er een kort geding of een bodemprocedure bij de civiele rechter.

    • Wubby Luyendijk