’Ik ontdekte dat ik mensen kon raken met tekst’

Acteur en theatermaker Saman Amini komt dit jaar met zijn debuutplaat.

Hij zal niet gauw Shakespeare spelen, vertelt theatermaker, acteur en zanger Saman Amini (1989). Niet omdat hij iets tegen theaterklassiekers heeft, benadrukt hij. Amini wil vooral meewerken aan theaterstukken en films die naar zijn gevoel „maatschappelijke urgentie” hebben. Zijn voorliefde voor actuele thema’s zorgde ervoor dat hij – hoewel hij slechts twee jaar geleden afstudeerde aan de Toneelacademie Maastricht – afgelopen jaar in meerdere spraakmakende voorstellingen stond.

Zo zagen schoolklassen uit heel Nederland Amini als jonge moslim die naar Syrië vertrekt. In de voorstelling Jihad, die deel uitmaakt van een deradicaliseringsproject, ontdekt Amini’s personage dat de strijd in het Midden-Oosten weinig heroïsch is en dat hij zijn moeders eten mist.

De acteur stond deze zomer met zijn solo-voorstelling Samenloop van Omstandigheden op theaterfestival De Parade. Hierin zingt en praat hij over zijn eigen ervaring en die van andere vluchtelingen en de pech om „aan de verkeerde kant van het hek” geboren te worden. Amini werd zelf geboren in Teheran, maar vluchtte met zijn moeder en zusje toen hij twaalf was naar Nederland. Ook toerde de acteur met een theaterhit uit 2015, Nobody Home, waarin hij met andere ex-asielzoekers op confronterende wijze vertelt over eerste ervaringen in Nederland. Amini: „Ik merk dat ik creatiever ben met verhalen die dicht bij mezelf liggen.”

Trailer van Nobody Home. Lees verder na de video

De asielaanvraag van zijn familie verliep zeer moeizaam, van zijn elfde tot zijn zeventiende verbleef Amini daardoor in asielzoekerscentra en een detentiecentrum in Rotterdam. Als bezigheidstherapie kwam hij in die periode in contact met theatergroep DOX. Later werd hij toegelaten tot de Toneelacademie. Amini: „Daar ontdekte ik dat ik mensen kon raken met wat ik altijd in mijn kamertje had gedaan: tekst en muziek schrijven.”

Komend jaar zal Amini onder meer te zien bij het Nationale Toneel en een voorstelling op Oerol spelen. Verder krijgt Samenloop van Omstandigheden een tournee en komt zijn debuutplaat uit. Dat zijn carrière zo’n vaart zou nemen, had hij niet verwacht, vertelt Amini. „Maar ik wist toen ik als 16-jarige uit het detentiecentrum kwam dat niemand me zou kunnen tegenhouden om te worden wat ik wilde.”

Zelf kijkt de acteur al uit naar 2018, dan hoopt hij een film te maken met regisseur Nima Mohaghegh (1984). Amini: „Mijn hoogtepunt van 2016 was het opnemen van een video bij mijn eerste single Dunne Lijn met Nima. We delen het gevoel dat er verhalen zijn die in Nederland niet worden verteld, ondanks de prachtige voorzieningen hier voor kunstenaars.” Volgens Amini worden jonge filmmakers te veel gestuurd naar wat onderkoelde verhalen en vertelstijl. „Veel mensen in Nederland noemden de film Sacred Defence, waarvoor Nima en ik samenwerkten in 2013, te expliciet en over the top. Maar de film gaat over de Iran-Irak-oorlog en dat onderwerp is intens.” Dat Sacred Defence werd genomineerd voor de Oscar voor studentenfilms overtuigde Amini dat er wel een publiek is voor hevige emoties.

Bekijk de videoclip van ‘Dunne Lijn’.