Recensie

Een dag uit het leven van een hysterica

Maria Semple

Als je niet schrijft, word je een gevaar voor de samenleving, zei een vriend tegen succesauteur Maria Semple. In haar nieuwe roman creëerde ze een personage dat zo kalm is als een achtbaan.

De debuutroman van Maria Semple, This One Is Mine (2008), verkocht niet goed. Dat schokte haar, want ze had zich al bewezen als geestige, succesvolle schrijver: achter de schermen, voor televisie. Semple (1964) was gestopt met haar werk voor shows als Arrested Development, Beverly Hills, 90210 en Ellen om fictie te gaan schrijven en nu leek die nieuwe carrière niet van de grond te komen. In 2008 verhuisde ze ook nog met man en kind van Los Angeles naar koud, regenachtig Seattle, waar ze niet kon aarden. Ze besloot nooit meer te schrijven.

Tot een vriend, tegen wie ze klaagde, haar vertelde dat ze dat wél moest doen: ‘Als je niet schrijft, word je een bedreiging voor de samenleving’, zei hij. Ze gebruikte die opmerking in een cruciale scène in haar tweede boek, waarvan ze in vier maanden een eerste versie klaar had.

Where’d You Go, Bernadette (2012) is een briljante brievenroman, grappig en schrijnend, waarin een voorlijke vijftienjarige haar creatief onvervulde moeder zoekt, die verdwijnt vlak voor het gezin op vakantie gaat naar Antarctica. Het boek stond een jaar in de bestsellerlijst van The New York Times, werd in achttien talen vertaald en er wordt gewerkt aan een verfilming met waarschijnlijk Cate Blanchett in de hoofdrol.

Zo’n soort boek schrijft Maria Semple dus als ze zichzelf uit de put moet halen na tegenslag, maar waarmee komt ze ná dit succes? Met, zo blijkt, opnieuw een boek over een creatief onvervulde moeder die een groot probleem uit haar verleden probeert te negeren en niet lijkt te merken dat ze intussen steeds chagrijniger wordt. Maar het is gelukkig wel een heel ander boek.

Today Will Be Different speelt zich af op één dag. Als tekenares Eleanor Flood opstaat, heeft ze een braaf, Bridget Jones-achtig lijstje met zelfverbeteringsdoelen in haar hoofd: een spelletje spelen met Timby (haar make-up dragende zoontje), seks initiëren met Joe (haar man, een gerenommeerd handchirurg), alleen yoga-kleren aantrekken voor yoga, kalmte uitstralen, lokale producten kopen. Maar Timby is schoolziek, waardoor Eleanor haar poëzieles mist, haar ‘favoriete deel van het leven’. En dan gaat alles mis.

Overspel

Joe lijkt er met een andere vrouw vandoor te zijn: hij heeft op zijn werk gezegd dat hij een week met vakantie is. Een ooit ongetalenteerde collega van Eleanor, uit de tijd dat beiden aan een populaire animatieserie werkten, duikt op. Nu heeft die collega succes en zij niet. Hij begrijpt Timby’s problemen ook beter dan zij. En het belangrijkste: hij weet van het geheim uit haar verleden dat haar veel meer dwars zit dan ze beseft (daarover gaan de zestien pagina’s gekleurde tekeningen in het boek). Dat geheim en haar cynische gevoel voor humor maken dat je Eleanor veel vergeeft. Want wat een hysterica is ze: onaardig tegen haar zoontje, tegen de hond, tegen haar man als die er is – ze is een vat vol goede voornemens, maar intussen is ze bloedirritant en zo kalm als een achtbaan.

Van Timby, nog in de onvoorwaardelijk liefhebbende leeftijd, heeft ze geleerd dat ze in stress-situaties ‘smell the soup, cool the soup’ moet denken, de variant op ‘adem in, adem uit’ die hij op school heeft geleerd, maar het helpt niet echt. En dat terwijl Today Will Be Different een boek over liefde is. Of preciezer: over wat je wel en niet accepteert van iemand van wie je houdt.

Eleanor kan, denkt ze, niet zonder Joe. Uit zelfbescherming houdt ze al jaren een lijst bij van zijn irritante gedrag (hij geeft altijd natte handdoeken aan, hij doet zelfs chilisaus op zoete wafels) – als voorbereiding, mocht hij haar ooit verlaten. En hij heeft al die jaren haar gekte verdragen. Maar kan zij leven met wie hij blijkt te zijn? En met haar geheim?

Dit boek is als hoofdpersoon Eleanor: een krankzinnige trip, een achtbaan, een nachtmerrie, een droom. En een succes: half december werd bekend dat Julia Roberts de hoofdrol gaat spelen in de gelijknamige televisieserie.