Mag je kip verkopen waar geen kip in zit?

Voedsel

Verwarren vleesnamen voor vegetarische producten de consument? Boeren, VVD en vleessector vinden van wel. Is er wetgeving nodig?

Foto iStock

Mag iets kip heten als er geen kip in zit? En mag je worstenbroodjes verkopen waar geen worst in zit?

De VVD vindt van niet. „Vlees is vlees is vlees”, zegt Tweede Kamerlid Erik Ziengs (VVD). Samen met partijgenoot Helma Lodders stelde hij dinsdag schriftelijke vragen aan minister Edith Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VVD) en staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken, PvdA).

Aanleiding voor die vragen is dat de Duitse CSU-minister van Landbouw, Christian Schmidt, een verbod wil op het gebruik van vleesnamen voor vegetarische vervangers. De twee VVD’ers willen weten of een dergelijk verbod ook in Nederland mogelijk zou zijn.

„Als je iets koopt, moet duidelijk zijn wat het is”, zegt Ziengs. „Het etiket moet weergeven wat er in een product zit.” Hij vindt dat de producenten van vegetarische producten „meeliften op de bekendheid van namen die door slagers, vleesverwerkers en boeren zijn bedacht”.

„Cordon bleu bijvoorbeeld is een gerechtsbenaming. Het is vlees gevuld met ham en kaas. Laat ze zelf origineel zijn en een naam bedenken.”

‘Flinke irritatie’

De namen van veel vegetarische producten zorgen in de vleessector al langer voor „flinke irritatie”, zegt Dé van de Riet, woordvoerder van belangenbehartiger COV, waarvan de leden samen goed voor zo’n 90 procent van de totale Nederlandse omzet van vlees.

Van de Riet vindt dat makers van vleesvervangers zich vaak „afzetten” tegen de vleessector. „Dan is het een kromme en nogal rare situatie dat zij wel goede sier maken met namen die op vlees lijken.” Daarnaast denkt hij ook dat vegetarische schnitzels en worsten voor „verwarring” zorgen bij consumenten.

Onzin, zegt Jaap Korteweg, oprichter van de Vegetarische Slager, dat een hele reeks aan vleesvervangers maakt. „Wij doen veel onderzoek bij onze klanten en van verwarring hebben wij nog nooit gehoord.”

Vegetarische vleesvervangers en hun naamgeving:

Een paar jaar geleden paste de Vegetarische Slager wel de naam van verschillende producten aan, toen ‘gehakt’ een door de wet beschermde naam bleek te zijn, zegt Korteweg. De vegetarische gehaktbal werd toen gehacktbal. Die spelling is nu ook terug te vinden bij andere producten zoals de vegetarische kipstuckjes en gerookte speckjes. Een aanpassing die Van de Riet van het vleesorganisatie COV wat te subtiel vindt.

Of de consument het nou wel of niet snapt, de COV is geen voorstander van een algeheel verbod. Van de Riet noemt dat „defensief”.

De vraag is ook wát je dan verbiedt. Wanneer is iets misleidend? Niet altijd beschrijft de naam van een product wat er daadwerkelijk in zit. Denk aan zigeunerschnitzels (zonder zigeuners) en slavinken (zonder sla en vinken).

De Vegetarische Slager reageerde al in 2012 op Kamervragen van het CDA, over nepvlees:

Daarnaast is een bewerkt product, zoals een saucijzenbroodje, meer dan alleen vlees. „Dat is het lastige”, geeft Van de Riet toe.

Hij zou daarom graag zien dat „wijze mensen” zich buigen over aanvullende regelgeving. „Als de politiek Kamervragen kan stellen, dan kunnen ze ook nadenken wat er wel in bepaalde producten moet zitten.” De COV denkt aan een aanpassing van de Warenwet, waar in staat waar producten aan moeten voldoen. Daarin staat bijvoorbeeld ook opgenomen wanneer iets gehakt mag heten.

Reactie van D66-Kamerlid Steven van Weyenberg op #schnitzelgate:

Maar moet de politiek zich wel met de benaming van vleesvervangers bezighouden? Ziengs en Lodders kregen via sociale media enige hoon over zich heen van andere partijen. Ziengs zegt echter: „Dit gaat over merkenrecht. Ooit zijn wetten opgesteld om de belangen van ondernemers te beschermen. Dit valt daaronder.”