Kijken: waarom liggen steden en dorpen waar ze liggen?

Screenshot uit de video

Hoe kan het dat middelgrote dorpen heel vaak 15 tot 25 kilometer uit elkaar liggen? En waarom liggen de grootste metropolen ter wereld bijna allemaal aan het water?

Op deze en andere demografische vragen wordt antwoord gegeven in de nieuwste video van Wendover Productions, een Brits bedrijf dat uitlegvideo’s maakt. Waar allereerst rekening mee moet worden gehouden, is dat veel woonplaatsen al gesticht zijn voor de opkomst van de auto. Huizen moesten op maximaal 8 kilometer van een dorpscentrum liggen voor voorzieningen, maar woonplaatsen moesten ver genoeg uit elkaar liggen zodat winkels in beide plaatsen niet in elkaars vaarwater terecht kwamen.

In steden werkt het anders. Daar kunnen dienstverleners zich vestigen die zaken aanbieden die je niet dagelijks nodig hebt, zoals sportauto’s, vliegreizen of hersenchirurgie. Mensen zijn bereid veel verder daarvoor te reizen.

MacBook versus koffie

Een voorbeeld: mensen zijn bereid langere afstanden te overbruggen voor een MacBook, maar kopen zo’n apparaat slechts zeer incidenteel. Daarom is er in de Verenigde Staten gemiddeld één Apple Store per 500.000 inwoners. Voor koffie is dat anders: mensen kopen dat vaker, maar zijn niet bereid hier ver voor te lopen. Daarom vind je op bijna ieder blok een koffietent.

Waar steden zich succesvol ontpoppen heeft te maken met allerlei factoren: ligging ten opzichte van de zee, bergen, gemiddeld inkomen, klimaat en politieke situatie. De perfecte locatie voor een stad is trouwens ongeveer ter hoogte van Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh.

Tekst gaat verder onder de kaart

Veel van de theorieën in de video hebben betrekking op steden die opkwamen voor de opkomst van de auto. Een stad als Dubai is bijvoorbeeld een uitzondering. Dat kon van een relatief onbetekenend plaatsje uitgroeien tot een schatrijke metropool ter grootte van Chicago vanwege één reden: olie.