Nationale held of moordenaar?

De 19-jarige Elor Azaria schoot vorig jaar een al bewusteloze Palestijnse jongen dood, nadat deze met een mes had geprobeerd een Israëlische soldaat aan te vallen. De rechtbank veroordeelde hem woensdag, in een zaak die Israël al een jaar verdeelt.

De moeder van Abdel Fattah al-Sharif, de Palestijn die door Elor Azaria werd doodgeschoten, houdt een poster van hem vast tijdens een demonstratie in Hebron. Foto Mussa Qawasma/Reuters

Voor de één is hij een nationale held, de ander vindt hem een moordenaar. Geen kwestie heeft de Israëlische samenleving in het voorbije jaar zo verdeeld als de zaak tegen soldaat Elor Azaria. Ook woensdag weer leidde het uitspreken van het vonnis in deze zaak tot opstootjes voor de militaire rechtbank van Tel Aviv, geïnitieerd door Azaria’s vrienden van La Familia, de harde kern van voetbalclub Beitar Jeruzalem.

Het vonnis luidde dat de soldaat schuldig is aan doodslag. Azaria diende als medisch soldaat op de Westelijke Jordaanoever, in Hebron – ook wel ‘microkosmos van de bezetting’ genoemd. In maart vorig jaar schoten Israëlische soldaten twee Palestijnse verdachten van een steekpartij neer. Een van hen overleed, de ander lag roerloos op de grond. Elf minuten later kwam Azaria aan, trok zijn geweer en schoot deze tweede verdachte door het hoofd.

Lees ook: Israëlische militair schiet roerloze Palestijn dood

Dit tafereel werd op video vastgelegd door een medewerker van de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem. Het filmpje werd veel gedeeld op de sociale media. Sindsdien heeft deze kwestie de Israëlische politiek en samenleving nog verder gepolariseerd: verdient hij een gevangenisstraf of een standbeeld?

Roep om een pardon

Diverse legerofficieren, onder wie oud-generaals, namen het in de voorbije maanden voor de soldaat op. Ze wezen onder meer op het gevaar dat de Palestijn nog had kunnen vormen, bijvoorbeeld als hij een bomgordel om had gehad, en op de stressvolle omgeving waarin de toen 19-jarige soldaat zijn werk moest doen. Een ander verweer was dat de Palestijn, Abdel Fattah al-Sharif, al dood was voordat Azaria schoot.

De rechter verwierp dit verweer volkomen. Het is elf jaar geleden dat er voor het laatst een Israëlische soldaat is veroordeeld voor doodslag. Direct na het vonnis riepen Israëlische politici van centrum-links tot ultrarechts al om een pardon voor Azaria. Dat pardon zou hem verstrekt kunnen worden door president Rivlin.

Israeli soldier Elor Azaria, who is charged with manslaughter by the Israeli military, sits to hear his verdict in a military court in Tel Aviv, Israel, January 4, 2017. REUTERS/Heidi Levine/Pool
De Israëlische soldaat Elor Azaria hoort zijn vonnis aan in de rechtbank in Tel Aviv.
Foto Heidi Levine/Reuters

Zo is de zaak uitgegroeid tot veel meer dan een juridische kwestie alleen. Dat begon al in mei vorig jaar, toen minister Ya’alon (Defensie, Likud) opstapte. Gold Ya’alon vroeger als een rechtse hardliner, nu kwam hij stevig onder druk te staan omdat hij de berechting van de soldaat bepleitte. Premier Netanyahu, die aanvankelijk de oproep van Ya’alon steunde, nam het later uit electorale overwegingen voor Azaria op – en belde zelfs met diens vader.

Mes in de rug

Voormalig Knessetlid Sharon Gal (Yisrael Beitenu), die woordvoerder werd van de familie Azaria, zei woensdagmiddag dat de rechtbank „het mes van de grond heeft gepakt en het in de rug van een uitstekende soldaat heeft gestoken”. Andere rechtse politici uitten vergelijkbare kritiek op de rechtbank, die in hun ogen te links is. Minister Lieberman (Defensie, Yisrael Beitenu) vond daarentegen dat de uitspraak gerespecteerd moet worden.

Behalve als hij pardon krijgt, zullen Azaria en zijn advocaten in hoger beroep gaan tegen het vonnis. De bijbehorende gevangenisstraf, van maximaal twintig jaar, wordt volgende maand bepaald. Voorlopig zal steun voor Azaria nog wel even de graadmeter blijven voor iemands nationalistische inborst – een must in de hedendaagse Israëlische politiek.

Van ‘onze jongens’ blijf je af, doodslag of niet.

    • Derk Walters