Sterkste bevolkingsgroei in vijftien jaar door immigratie

Demografie

Het afgelopen jaar groeide de Nederlandse bevolking met zo’n 111.000 inwoners. Dat zet de woningmarkt per saldo onder druk.

Het afgelopen jaar is de Nederlandse bevolking gegroeid met bijna 111.000 mensen. Dat is de snelste groei in vijftien jaar, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag. Nederland heeft nu bijna 17,1 miljoen inwoners.

In 2015 groeide de bevolking nog met 78.000 mensen. In 2001 lag het groeicijfer voor het laatst boven de 100.000. Waar de groei begin deze eeuw vooral te maken had met de verhouding tussen geboortes en sterfte, wordt de groei nu voor een groot deel veroorzaakt door immigratie: in 2016 kwamen er 87.000 migranten bij, 80 procent van de totale bevolkingsgroei. Een jaar eerder kwamen er door immigratie nog 55.000 mensen bij. De groei wordt niet alleen veroorzaakt door een toenemend aantal asielzoekers, ook het aantal migranten uit Duitsland, België en Groot-Brittannië nam toe.

De grote steden Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag kenden het afgelopen jaar de sterkste bevolkingsgroei. Dit was het resultaat van immigratie, maar ook van een toenemend aantal geboortes. In Amsterdam groeide de bevolking het sterkst, met 15.000 naar een totaal van bijna 850.000 inwoners. Rotterdam groeide met 8.000 inwoners. Den Haag en Utrecht met ruim 4.000.

In het noordoosten van Nederland daalde, net als in Zuid-Limburg, het aantal inwoners juist in veel gemeenten. In heel Nederland gold dit voor een op de vijf gemeenten.

Druk op woningmarkt

De bevolkingsgroei en de immigratie naar Nederland zet „per saldo” druk op de woningmarkt, zegt Friso de Zeeuw, praktijkhoogleraar gebiedsontwikkeling aan de TU Delft. „Maar de paradox is dat de grootste woningtekort buiten de grote stad ligt, terwijl steden het snelst groeien. De meeste niet-westerse migranten die naar de stad trekken, doen geen beroep op de nieuwbouwmarkt. Het grootste deel komt terecht in goedkopere sociale huurwoningen of vindt informele oplossingen, en verblijft bij familie bijvoorbeeld.”

Tweederde van het woningtekort in Nederland zit in buitenwijken, dorpen of landelijk gebied op maximaal 15 kilometer van de grote stad, volgens recent onderzoek van De Zeeuw en het Bureau Stedelijke Planning in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Bouwondernemers. De vraag naar nieuwbouw van middeldure en dure koopwoningen in deze gebieden komt vooral van stellen, ouders met volwassen kinderen en gezinnen.

De geplande nieuwbouw van 43.000 woningen per jaar schiet „ernstig tekort”, volgens het onderzoek. Tot 2020 zouden jaarlijks circa 80.000 woningen gebouwd moeten worden en 70.000 per jaar in de periode 2020-2025. Met name in de provincies Noord-Holland en Utrecht loopt de planning van nieuwbouw achter bij demografische ontwikkelingen en de vraag.

17,1 miljoen inwoners

Nederland heeft nu bijna 17,1 miljoen inwoners. De grens van 17 miljoen werd in maart 2016 gepasseerd. Volgens het CBS zal de bevolking de komende jaren doorgroeien, zowel door de verhouding tussen geboortes en sterfte als door een migratieoverschot. In januari 2022 bestaat de bevolking naar schatting uit 17,5 miljoen mensen.

In 2016 groeide de Nederlandse bevolking relatief hard, maar groei door de verhouding tussen geboortes en sterfte bleef beperkt: omdat beide een groei kenden kwam het geboorteoverschot uit op zo’n 24.000, ongeveer hetzelfde als in 2015.