Republikeinen trekken voorstel ethische waakhond in

De beslissing is genomen na een spoedbijeenkomst van de Republikeinse partij, enkele uren nadat Trump zich kritisch uitliet over het voorstel.

De leider van de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy. Foto J. Scott Applewhite/AP

Leiders van de Republikeinse afgevaardigden hebben besloten het voorstel om de ethische waakhond van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigen, het Office of Congressional Ethics (OCE), aan banden te leggen, in te trekken. De Republikeinen gaan nu potentiële veranderingen van het OCE bestuderen met een deadline in augustus.

De beslissing volgt enkele uren nadat aankomend president Donald Trump zich op Twitter kritisch uitliet over het voorstel. Vlak daarna kwam de leiding van de Republikeinse afgevaardigden bijeen voor een spoedvergadering. Het voorstel zou later vandaag voorgelegd worden aan het Huis van Afgevaardigden als onderdeel van een pakket maatregelen waarover gestemd wordt. De Republikeinen hadden in de eigen fractie maandagavond achter gesloten deuren nog besloten de macht van de onafhankelijke ethische waakhond aan banden te leggen.

De Democraten waren woedend over de plannen. Nancy Pelosi, de leider van de Democratische minderheid in het Huis van Afgevaardigden, noemde het voorstel het signaal dat “de ethiek het eerste slachtoffer van het nieuwe Republikeinse Congres” is. Klokkenluiders zouden volgens Pelosi tot zwijgen gebracht worden.

Waakhond zonder tanden

Bij de OCE kunnen organisaties en individuen klachten indienen over Congresleden. De waakhond, ingesteld in 2008, kan besluiten aan de hand van die klachten een onderzoek te starten, waarvan de resultaten naar de ethische commissie van het Huis van Afgevaardigden worden gestuurd. In echt ernstige gevallen kan een openbaar aanklager worden ingeschakeld.

Als de Republikeinen het voorstel hadden doorgevoerd zou het OCE een klachtencommissie zonder tanden zijn geworden; onder toezicht van de Congresleden die het onafhankelijk zou moeten controleren. De waakhond zou alleen nog hebben kunnen rapporteren aan de ethische commissie van het Amerikaanse Congres. De mogelijkheid om een openbaar aanklager in te schakelen, of zelf nieuws naar buiten te brengen, zou verdwijnen.

Er is de afgelopen jaren veel kritiek geweest op de macht van het OCE. Daarbij waren zowel Republikeinen als Democraten het eens over dat verdachte Congresleden te weinig ruimte kregen om zich te verweren.

Herbenoeming Paul Ryan

Het Congres komt dinsdagavond voor het eerst in de nieuwe samenstelling bijeen. Onder meer op het programma staat de voordracht en herbenoeming van de Republikein Paul Ryan als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Verder zullen zowel Afgevaardigden als Senaatsleden worden ingezworen.

Een van de speerpunten van het door de Republikeinen gedomineerde Huis van Afgevaardigden is de hervorming van de gezondheidszorg; met name de ontmanteling van het door hen zo gehate Obamacare. De Democratische oppositie uitte vandaag kritiek op die plannen omdat er nog geen vervangend systeem klaarligt waarover de Republikeinen het onderling eens zijn.