Recensie

Platgeslagen mozaïek

De reflex van regisseur Radu Mihaileanu om de speelse meerlagigheid van The History of Love te versimpelen doet de film geen goed. ●●

The History of Love is een van die boeken die zichzelf als het ware schrijven terwijl je ze leest. Zin voor zin ontvouwt het complexe metaverhaal over Joodse Leo die een halve eeuw lang, van een Poolse sjtetl tot een eenkamerwoning in Chinatown, het verhaal van zijn liefde voor Alma schrijft, leeft, herschrijft, kwijtraakt, terugleest. Daar blijft het niet bij, want het boek weeft nog vele andere verhalen en levens door het zijne.

De bestseller van Nicole Krauss is een van de mooiste boeken die ik las over hoe woorden leven worden. Dat maakt het niet per se onverfilmbaar, maar de reflex van regisseur en co-scenarist Radu Mihaileanu om de speelse meerlagigheid van het boek te versimpelen tot een keurig heen-en-weer gemonteerde mozaïekvertelling doet die schatkist aan verhalen en liefdesgeschiedenissen die door tijd en ruimte met elkaar verbonden zijn geen goed.

Het maakt niet uit of je het boek kent of niet: het scenario is eerder een verzameling losse lijntjes dan vreugde over hoe leven, literatuur en toeval met elkaar kunnen samenhangen. Alles wordt anekdotisch: de koddige kibbelvriendschap tussen Leo en zijn chagrijn van een jeugdvriend/buurman Bruno, het broertje van een andere Alma die denkt dat hij een Lamed Vavnik is, een van de 36 rechtvaardigen die het lot van de wereld op hun schouders dragen. En al die boeken, schrijvers en vertalers, verstopte manuscripten en gestolen geschiedenissen dienen alleen nog maar om de plot voort te stuwen.

Krauss’ boek is zo goed, dat het door elke scène door blijft schemeren, ondanks alle mankementen die de film verder vertoont. Dat geeft het geheel een zekere mate van ontroering en diepzinnigheid mee die het eigenlijk niet verdient.