Recensie

McDonald’s als wrange Amerikaanse droom

Michael Keaton excelleert als Ray Kroc, een sneue, maar ambitieuze milkshakeverkoper die op slinkse wijze het McDonald’s-concept in handen krijgt. ●●●●

Michael Keaton in The Founder

Het sterkste punt van The Founder is dat je Ray Kroc in eerste instantie z’n succesje gunt. Kroc is de man die zichzelf ‘Founder’ van McDonald’s doopte nadat hij twee burgerbakkende broers op slinkse wijze hun idee afhandig had gemaakt en hiermee een wereldwijd fastfoodimperium oprichtte. Je vraagt je af waarom dit verhaal, gebaseerd op waargebeurde feiten en bezongen door Mark Knopfler, niet eerder werd verfilmd.

Michael Keaton excelleert als sneue, maar ambitieuze milkshakeverkoper op leeftijd die potentieel ziet in de kostenefficiënte burgertent van de broers McDonald. Vooral de eerste helft van de film, waarin de broers hun concept en geschiedenis tegen Kroc uit de doeken doen, voelt bij momenten als een burgerreclame. In prachtige jarenvijftigdecors happen gelukkige gezinnetjes in hamburgers en wordt benadrukt hoe enthousiaste medewerkers en twee augurkjes een McDonald’s-burger onweerstaanbaar maken. De ironische ondertoon is duidelijk, gezien het vervolg van de film.

We zien hoe Kroc de twee wel heel goeiig neergezette broers overtuigt om nieuwe franchises te openen. En hoe hij – hoewel hij op de lachspieren blijft werken – evolueert van nerveuze ondernemer naar nietsontziende kapitalist. Dankzij Keatons acteerwerk blijft het verhaal boeien ondanks het bekende vervolg: Kroc die steeds gefrustreerder raakt door de broers en hun principes, methodes zoekt om hen buitenspel te zetten en het bekende eindresultaat, een miljoenenomzet, genereert.

De multinational heeft zelf officieel nog niet gereageerd op de reconstructie van zijn ontstaansgeschiedenis, maar speciale vertoningen van de film in Nederlandse vestigingen hield McDonald’s tegen.

Regisseur John Lee Hancock verfilmde eerder de strijd van auteur PL Travers met doordouwer Walt Disney over de manier waarop haar boek Mary Poppins zou worden verfilmd. Travers walgde van Disneys vrolijke musicalstijl, maar liet zich uiteindelijk overtuigen. In tegenstelling tot de broers in The Founder gebeurde dit via veel charmeren en discussiëren, anders had de animatiestudio later waarschijnlijk Saving Mr. Banks (2013) niet mee geproduceerd.

In The Founder durft Hancock wranger zijn. De Amerikaanse droom vraagt niet alleen grootse dromen, maar bereidheid tot ‘dog eat dog, rat eat rat’ zoals Knopfler zong.