Groningers sommeren Staat te stoppen met gaswinning

Rechtszaak De gaswinning door de Nederlandse Staat is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, vindt een groep Groningers.

Foto Vincent Jannink/ANP

Groningers dreigen met een rechtszaak tegen de Nederlandse Staat vanwege de gaswinning die aardbevingen veroorzaakt. Zolang de staat levens in gevaar brengt en versterking van huizen voor zich uitschuift, schrijven ze deze woensdag in een sommatie aan minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD), is gaswinning „onverantwoord”.

Het gaat om acht gedupeerden uit Oost-Groningen, voornamelijk boeren. Vijf van hen vrezen dat hun ontwrichte boerderijen in Noordbroek en Siddeburen bij een zware klap instorten. Ze eisen dat de gaswinning in Groningen wordt gestaakt zolang de Nederlandse Staat niet in staat is hun „recht op veiligheid middels fysieke maatregelen te garanderen”.

Dat recht is verankerd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), en wordt volgens juridisch adviseur Nette Kruzenga door het ministerie van Economische Zaken, „verzaakt”. Terwijl dit verdrag de staat juist verplicht om burgers te beschermen tegen veiligheidsrisico’s van gaswinning.

Parallelle werkelijkheid

Kruzenga: „De staat bagatelliseert de ernst van de problemen en het bevingsgevaar in Groningen. De staat probeert een parallelle werkelijkheid te scheppen, waarin niets aan de hand lijkt. Onderzoek volgt op onderzoek, actie blijft uit. En als er dan wat ondernomen wordt, gebeurt dat halfhartig, langzaam en mondjesmaat.”

Neem de 22.000 huizen in de kern van het bevingsgebied, zegt ze. Uit een steekproef bleek dat alle huizen verstevigd moeten worden. Versterking laat nog altijd op zich wachten en zal niet vijf maar tien jaar duren. Ook mag de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gas blijven winnen terwijl de toezichthouder waarschuwt dat een adequaat meet- en regelprotocol ontbreekt en er nog steeds geen groepsrisico’s zijn berekend.

De acht gedupeerden wonen allemaal in het gebied waarheen de bevingen zich verplaatsen sinds de boorputten bij Loppersum stilliggen. Het Staatstoezicht op de Mijnen heeft de NAM opdracht gegeven onderzoek te doen naar recente schokken bij Siddeburen, Slochteren en Wirdum. De uitkomsten moet de gaswinner in de halfjaarrapportage van mei verwerken.

Een mogelijke rechtszaak tegen de staat is niet de enige zaak van de acht Groningers. Van de NAM eisen ze bij de rechtbank in Assen een schadevergoeding van in totaal zo’n 6,5 miljoen euro. De Raad van State, de hoogste bestuursrechter, hebben ze gevraagd om het laatste gasbesluit te vernietigen. Het kabinet heeft bepaald dat de NAM tot oktober 2021 elk jaar 24 miljard kuub Gronings gas mag winnen. Waarschijnlijk nog deze week doet de staatsraad uitspraak in een spoedprocedure, de inhoudelijke behandeling volgt later dit jaar.