Brand verwoest historische decors

Een brand in de opslagloods van theatergezelschappen Discordia en ’t Barre Land heeft veertig jaar theatergeschiedenis verwoest.

De opslagloods van Discordia en ’t Barre Land in Benningbroek brandde in de nacht van 30 december af. Foto Vincent van den Berg

„We zijn in staat van een merkwaardige verbijstering”, zegt acteur en mede-oprichter Matthias de Koning van Maatschappij Discordia. In de nacht van 30 op 31 december brandde de opslagloods van de theatergezelschappen Discordia en ’t Barre Land in het Noord-Hollandse Benningbroek geheel af. De oorzaak van de brand is kortsluiting in de kerstverlichting op het balkon van een nabijgelegen woonboerderij. De Koning: „Omdat er in de loods asbest was gebruikt, mocht niemand erbij en konden we zelfs niet eens wat laatste spullen redden.”

De opslag van Discordia in 2015. Foto Maurice Boyer

De loods was de achtste opslagplaats die Discordia in gebruik had. Sinds de oprichting van het gezelschap in 1981 bewaarde het gezelschap rondom regisseur Jan Joris Lamers alle rekwisieten, vloeren, beschilderde achterdoeken, kostuums, belichtingsapparatuur, Thonet-stoelen, de badkuip en de Chinese kast uit De Kersentuin, zelfs een opgezette ijsbeer.

Inspiratiebron

Ook het gezelschap ’t Barre Land is zwaar getroffen: tot de verloren gegane inventaris van dezelfde loods behoorde het papieren archief met affiches en foto’s. „De loods was ook een inspiratiebron voor tal van andere gezelschappen, zoals De Theatertroep, De Warme Winkel, tg Stan en Compagnie De Koe”, aldus De Koning.

De verzekerde waarde bedraagt enkele tonnen, maar de theaterhistorische waarde is onschatbaar. De Koning: „Het is onze manier van spelen dat we een ruimte opbouwen in de theaterruimte. We leggen zelf een houten vloer, en daarop bouwen we het decor. Dat is vanaf nu onmogelijk. Bijna veertig jaar theatergeschiedenis is verloren gegaan. Het enige wat je nu nog ziet is een stalen staketsel.”

Het is „extra cru”, zegt De Koning, dat dit erfgoed is afgebrand, omdat Discordia wegens het wegvallen van subsidie door middel van crowdfunding alles in het werk stelde juist dit archief te bewaren. Naar aanleiding van deze actie betuigden regisseur Ivo van Hove en decorontwerper Jan Versweyveld van Toneelgroep Amsterdam hun steun. Ze lieten weten dat „Lamers en de zijnen ons als jonge scenograaf en regisseur hebben geleerd dat het hergebruik van decorstukken nieuwe betekenissen aan voorstellingen geeft.” Ondertussen is door een politieke beslissing via het Fonds voor de Podiumkunsten wel extra geld beschikbaar gesteld, en leek de opslag die De Koning „onze theaterbibliotheek” noemt voorlopig gered. Nu is alles kwijt.