Bestand in Syrië ontrafelt, vredesgesprekken in gevaar

Oorlog in Syrië

Rusland en Syrische leger schenden de vorige week beklonken wapenstilstand, zeggen Frankrijk en rebellen. Kan er nog gepraat worden?

In Syrië groeit de twijfel over de houdbaarheid van de vrijdag gesloten wapenstilstand. Gematigde rebellengroepen beschuldigen het Syrische leger en zijn bondgenoten ervan het staakt-het-vuren te schenden. Om die reden dreigen ze hun deelname aan vredesbesprekingen later deze maand af te zeggen.

De wapenstilstand, op initiatief van Rusland en Turkije en met instemming van Iran, werd vrijdagochtend van kracht en zou in het algemeen redelijk worden nageleefd.

Maar in een maandagavond uitgegeven verklaring zegt een twaalftal rebellengroepen dat het Syrische regime zelf het bestand schendt, met name in regio Wadi Barada ten noordwesten van de hoofdstad Damascus die in handen van de rebellen is. Volgens de rebellen werkt het Syrische leger hier samen met de door Iran gesteunde shi’itische Hezbollah-beweging om het gebied te heroveren. „Het regime en zijn bondgenoten hebben de beschietingen voortgezet en hebben het bestand vele malen geschonden”, staat in de verklaring.

De Franse premier Bernard Cazeneuve zei maandag op de Franse radio dat ook Rusland zich niet houdt aan het staakt-het-vuren waarop het zelf heeft aangedrongen. „We vragen de Russen op te houden met hun deelname aan militaire operaties die dodelijke operaties zijn”, zei hij, zonder overigens te preciseren waar die schendingen plaatsvinden.

Bij de totstandkoming van de wapenstilstand werden vorige week afspraken gemaakt over vredesbesprekingen, later deze maand in de Kazachstaanse hoofdstad Astana. Nu dreigen de gematigde rebellengroepen weg te blijven bij die gespreksronde, en ook het huidige bestand niet langer te zullen respecteren.

Zaterdag nog liet de VN-Veiligheidsraad weten de overeenkomst over het staakt-het-vuren toe te juichen, maar ook toen al wezen verschillende rebellengroepen op schendingen door de Syrische regering en haar bondgenoten. Zoals bij eerdere bestanden zitten Islamitische Staat, Al-Qaeda en ‘geaffilieerde groepen’ niet aan tafel. Bij het vorige week gesloten bestand zijn ook de VS buiten de onderhandelingen gehouden.