Zo word je rijk op een nieuwjaarsborrel

Alex (39) is zzp’er, vader en notoir werkuitsteller. Hij schrijft over de mooie en minder mooie kanten van het bestaan als zelfstandige.

Vroeger deed ik het op nieuwjaarsborrels precies zoals het hoorde. Dat dacht ik althans. Als zelfstandige moet je altijd representatief blijven. Tijdig overschakelen op een glaasje prik, terwijl de vaste contracten om je heen drinken alsof ze Engelse jongeren zijn in het laatste kwartier voor sluitingstijd in de pub.

De afloop is altijd hetzelfde. Je sleept het dikke bestuurslid naar een taxi, je probeert iemand van het management te behoeden voor al te grote fouten met het jonge ding van verkoop en je knikt vriendelijk wanneer je gouden bergen worden beloofd door iemand die even later wil leunen op een bar die toch echt een meter verderop staat.

En ieder jaar denk je weer dat de beloning vanzelf zal komen. Een goudomrand bedankbriefje van het bestuurslid, het management dat je offertes terugstuurt met het verzoek je honorarium te verdubbelen en al die beloofde gouden bergen. Maar er komt niks.

De dag na de nieuwjaarsborrel is iedereen alles vergeten. Wanneer je begint met: „Om nog even terug te komen op waar het over hadden tijdens de nieuwjaarsborrel”, hoor je alleen maar: „O, was jij daar ook, ik kan me van die borrel niks meer herinneren, haha!”

Tegenwoordig doe ik het dus helemaal anders. Zolang het drankbeleid maar volgens de formule n-1 verloopt: altijd eentje minder dan de rest. Dan eindig je tenminste niet dronken in een kantoorplant. En zorg voor een goede entree. Ik heb gemerkt dat je het beste iets kunt meenemen, worstenbroodjes bijvoorbeeld. De meest vreselijke mensen kunnen bij mij minstens een kwartaal niets fout doen als ze hebben getrakteerd op worstenbroodjes of oliebollen.

Wat je ook kunt meenemen is een karaoke-set. Altijd een hit op de nieuwjaarsborrel. De volgende keer dat je bij de opdrachtgever langsgaat, zal er zeker iemand op je af komen en zeggen: „Ik weet niet hoe je heet, maar wij hebben toch samen Paradise by the Dashboard Light gezongen?” Geloof me maar, dan ben je beter af dan wanneer je tien visitekaartjes hebt weggegeven.

Maar het allerbelangrijkste werk doe je de week na de nieuwjaarsborrel. Wat ze in managementtermen de uitrol, het vervolgtraject of de follow-up noemen. Dan mail je dus je offerte naar degene die het meest dronken was. Kom in die e-mail vooral ook even terug op de details van dat informele gesprek, hij heeft namelijk steevast veel te veel over zichzelf verteld. Wees in het zakelijke gedeelte bovendien niet te bescheiden. Doe alsof hij je een enorme opdracht heeft gegeven en dat je even zwart op wit hebt gezet wat hij die avond met balpen op je arm schreef.

Hij herinnert zich toch niets meer, dus zorg vooral dat het groot genoeg is om niet gemakkelijk van tafel te kunnen vegen, en dat hij op zijn kop krijgt als hij het met anderen bespreekt. Speel perfect in op schaamte en gezichtsverlies en je hebt de eerste grote opdracht van het jaar al vroeg in januari te pakken. Inmiddels weet ik: de nieuwjaarsborrel is een gouden kans voor iedere zelfstandige.