Superego’s Xi en Trump laten weinig ruimte voor compromissen

Azië

Een scherper contrast tussen Donald Trump en Xi Jinping is er niet. De ego’s van de leiders van de twee enige supermachten in de wereld laten weinig ruimte voor compromissen, schrijft correspondent Oscar Garschagen

President Duterte van de Filippijnen ontmoet de Chinese president Xi Jinping. Foto Reuters / Thomas Peter

De impulsieve tv-ster, de lichtgeraakte twitteraar en president van de Verenigde Staten versus de gestaalde, gesloten, dikhuidige Chinese partijleider. Een scherper contrast tussen Donald Trump en Xi Jinping is er niet. De één uit een schatrijk milieu, de ander opgegroeid in diepe armoede; de één een kapitalistische zakenman naar het voorbeeld van zijn vader, de ander een overtuigde communist, die ook in het voetspoor van zijn vader, een revolutionaire commandant, is getreden.

2017 is in China, waar het 28 januari Nieuwjaar is, het Jaar van de Haan. Toepasselijker kan haast niet, want de ego’s van de leiders van de twee enige supermachten in de wereld laten weinig ruimte voor compromissen. Dat karakters belangrijk zijn leert de lange geschiedenis van de Amerikaans-Chinese haat-liefde-verhouding.

Toch schuilt het gevaar van allerlei onvoorspelbare botsingen of zelfs een oorlog niet in hun tegenovergestelde persoonlijkheden en achtergronden, maar in hun identieke doelen. Trump wil „Amerika weer groot maken”, Xi werkt hard aan de „wedergeboorte van een sterk en onoverwinnelijk China”. Allebei zijn zij verklaarde nationalisten met nationalistische achterbannen. Trump ziet China als „een verkrachter” van de VS.

Hoe weet niemand, maar hij gaat met zijn anti-Chinese ministers en adviseurs een einde maken aan „de Chinese diefstal van Amerikaanse banen”.

Xi op zijn beurt is de eerste Chinese leider sinds Mao Zedong die niet meer buigt voor de VS en ook niet bevreesd is voor een confrontatie. Als machtige ‘kernleider’ beschikt hij over de politieke, economische en militaire wapens om Trumps politieke leven uiterst ingewikkeld te maken.

Buurlanden Japan en Zuid-Korea, Amerikaanse geallieerden, maken zich tegen deze achtergrond grotere zorgen over Trumps isolationistische America First-retoriek. Helemaal begrijpelijk nu dictatoriaal bestuurd Noord-Korea op het punt staat een atoommacht te worden, onmiskenbaar het grootste veiligheidsprobleem van Trump in Azië en langs de westkust van de VS. Dat China die America First-slogans als pluspunt ziet, is helder. Amerikaans isolationisme is onherroepelijk in het voordeel van Chinees expansionisme.

Dat is nu al merkbaar. Onder het Xi’s motto ‘Azië voor de Aziaten’ wil China de VS weg hebben uit de westelijke Pacific om het vasteland te kunnen herenigen met het democratische, de facto onafhankelijke Taiwan. Liefst vreedzaam, desnoods met geweld. En misschien niet dit decennium, maar dan toch wel het volgende. Hoe staan deze gebieden en landen er voor?