Een half miljoen, een piloot en een rolkoffer

Wie: Jorge

Kwestie: witwassen

Waar: rechtbank Haarlem

Als Jorge en zijn familie nou maar 45.000 euro bij elkaar hadden gekregen, dan had hij vandaag niet voor de meervoudige strafkamer in Haarlem gezeten. Voor dat bedrag was het Openbaar Ministerie bereid geweest van de zaak af te zien. Maar het geld kwam niet en nu luidt de eis dus 21 maanden cel, onvoorwaardelijk.

Eind juni werd de 44-jarige verkeersvlieger uit Colombia op Schiphol aangehouden met een rolkoffer waarin 474.000 euro verstopt zat. Jorge had onmiddellijk toegegeven dat hij dat geld naar Bogotá moest brengen, maar wel ‘onder bedreiging’. Hij had er verder iets bij gezegd over ‘diamanten’.

In alle vijf de FIOD-verhoren daarna had Jorge gezwegen over de herkomst. De belastingrecherche viste e-mails en Whatsapp-gesprekken uit z’n telefoon en concludeerde dat Jorge naast z’n pilotenbaan ijskoud bijverdiende als geldkoerier voor de georganiseerde criminaliteit, waarschijnlijk drugs.

Vandaag heeft Jorge besloten het verhaal helemaal te vertellen. Aan de rechters, niet aan de politie. De officier van justitie is dan ook licht geïrriteerd; er ontstaat een vinnig debatje met de advocaat of zij Jorge wel of niet scherpe vragen mag stellen over zijn geloofwaardigheid. Van de bedreiging gelooft zij weinig. Alles wat erover bekend is, is van ‘horen zeggen’. Hard bewijs is er niet. Overmacht is niet bewezen, zegt ze alvast tegen de advocaat.

Corrupt of de dupe

Dader of slachtoffer, corrupt of de dupe – dat is de kern. Jorge legt uit hoe hij begin dit jaar voor zijn appartement is bedreigd door de maffia. Ze wisten dat hij vloog, als gezagvoerder op een Boeing 777, op een vrachtlijn Bogotá-Miami. Deed hij niet mee, dan schoten ze z’n dochters dood. Kijk, we hebben een foto van ze, op school, ín de schoolbus. Dat herhaalde zich nog een paar keer – soms waren het mannen op een motor, soms wachtten ze hem op de parking op. Met een wapen, en steeds met die foto.

Jorge raakte gespannen, sliep slecht, werd kort aangebonden. Ten slotte vroeg hij raad aan z’n beste vriend, met goede contacten bij de Amerikaanse overheid. Zo kwam Jorge in gesprek met twee special agents van de IRS (fiscale recherche) en van Homeland Security (binnenlandse veiligheid). Die raadden hem aan acuut Colombia te verlaten, met z’n hele familie, en in de VS een nieuwe baan te zoeken. Zou zijn luchtvaartmaatschappij hem anders niet kunnen overplaatsen? Voor de Amerikaanse douane zou hij undercover werk kunnen doen, als vliegenier.

Dat aanbod sloeg Jorge af. Hij was tweemaal gescheiden – hij zou ten minste één dochter van z’n ex nooit meekrijgen naar de VS. En moest hij zijn hele familie hier zo diep in betrekken? Hij had ze tot dan toe alleen gezegd dat ze niet te veel in het centrum moesten komen en moesten ‘oppassen’. Hij kon het ook niet betalen, zo’n emigratie.

Zo is Jorge gezwicht, voor een trip naar Amsterdam. Of waren het er meer? De officier laat doorschemeren dat er meer onderzoeken lopen, maar dat het vandaag alleen over die ene kwestie uit juni gaat. Jorge put zich uit in excuses. Nooit had hij moeilijkheden met justitie. Zijn baan bij de maatschappij heeft hij opgezegd. Als deze kwestie achter de rug is, wil hij asiel in Nederland en gezinshereniging, hier. Terug kan hij niet, meent hij. Z’n arrestatie heeft de krant gehaald, zowel in Miami als Bogotá.

Volgens zijn advocaat verdiende Jorge als vlieger 171.000 euro – hij is een zeer onaannemelijke kandidaat als geldkoerier. Die bedreigingen zijn onomstreden, meent hij. Wie meldt zich anders bij de Amerikaanse overheid met zo’n aangifte? Beide special agents hebben het contact ook bevestigd.

De rechtbank vindt twee weken later dat er „enige druk” is uitgeoefend, genoeg om de straf te matigen. Maar niet genoeg om ‘psychische overmacht’ aan te nemen. De rechtbank wil wel aannemen dat er een ‘zeer vervelende situatie’ voor Jorge is ontstaan. De Amerikaanse overheid bood hem echter de mogelijkheid daaraan te ontkomen. De verdachte koos er zelf voor om dat niet te doen. Hij krijgt 12 maanden celstraf.