De tekenaar van Bambi moest jaren wachten op erkenning

Tyrus Wong (1910-2016) Hij bepaalde het beeld van Bambi. Daarmee was Tyrus Wong een van de belangrijkste pioniers in de animatiegeschiedenis.

Tyrus Wong in 2004. Foto Peter Brenner

Zelf is Tyrus Wong nooit wereldberoemd geworden, maar zijn grootste creatie was dat wel. Wong was de Disney-employé die het beeld bepaalde van de meeslepende tekenfilm Bambi, over het hertje dat in het oerwoud moet zien te overleven nadat zijn moeder door jagers is neergeknald. En dat oerwoud, in beweeglijke kleuren en vegen geschilderd, met een huiveringwekkende sneeuwstorm als apotheose, maakte hem tot een van de belangrijkste pioniers in de animatiegeschiedenis.

Wong, die voluit Wong Gen Teo heette, kwam in 1919, op zijn negende, met zijn vader uit China naar Amerika. Zijn moeder en zusje zag hij sindsdien nooit meer terug.

Hij wist al op jeugdige leeftijd dat hij tekenaar wilde worden, en hij probeerde het bij Disney. Wong begon eind jaren dertig bij de Disney-studio’s, in de nederige functie van in-betweener: op de afdeling waar de tekeningen werden gemaakt die in tekenfilms de tussenfase van de ene houding naar de volgende moesten invullen.

Toen hij daar hoorde dat Disney een avondvullende Bambi-film wilde maken, legde hij zijn chefs een paar schetsen van landschappen voor, met echo’s van de Aziatische prentkunst waarmee hij was opgegroeid.

Enkele schetsen waarmee Wong de directeuren bij Disney overtuigde. De tekst gaat verder onder de foto’s.

Zijn superieuren toonden zich meteen aangetrokken tot Wongs impressionistische werk – zo heel anders dan de cartooneske achtergronden die in de vorige films van Disney de toon hadden gezet. „Ik heb geprobeerd het heel, heel simpel te houden, en de sfeer van het bos te creëren”, zei Wong zelf.

Kort nadat Bambi in 1942 in première was gegaan, verliet Tyrus Wong het bedrijf. Hij was een van de velen die werden ontslagen omdat ze hadden meegedaan aan een staking van het Disney-personeel voor betere salariëring. In latere jaren werkte Wong bij Warner Brothers, waar hij vooral storyboards tekende, en als illustrator bij het lucratieve ansichtkaartenbedrijf Hallmark. Ook ontwierp hij fleurige vliegers.

Decennialang heeft de Disney-organisatie de rol van Wong bij Bambi verdonkeremaand, om de indruk te wekken dat Walt Disney altijd de alleenheerser van zijn films was geweest. Pas in de laatste kwart eeuw is hem alle eer bewezen – ook door zijn voormalige werkgever.

Hij stierf vrijdag, 106 jaar oud.