Duitsland viert nu Oud en Nieuw met pepperspray

Reportage

Na ‘Keulen’ let de Hamburgse politie extra scherp op. Vuurwerkshow kijken achter betonblokken.

Foto Reuters / Fabian Bimmer

Het nieuwe jaar laat nog zeker anderhalf uur op zich wachten, maar op de Hamburgse Jungfernstieg lijkt 2017 al te zijn begonnen. Overal klinkt geknal en hangt kruitdamp. Enkele duizenden mensen hebben zich deze zaterdagavond al vroeg op de boulevard verzameld, om zeker te zijn van plekje als om middernacht de georganiseerde vuurwerkshow begint. Om de tijd te doden steken ze alvast hun eigen vuurwerk af.

Voor de ingang van een winkelpassage zitten drie vrienden gehurkt rond een plastic tas. Een van hen pakt er een vuurwerkpot uit en steekt die aan. Vanuit zijn hand schiet hij de gekleurde lichtkogels de lucht in. Eerst recht omhoog, dan met een boogje over de brede straat, rakelings over de hoofden van andere feestvierders.

Nog voor hij zijn laatste lichtkogel heeft afgevuurd, is de jongeman al omringd door agenten. Zes man sterk zijn ze toegesneld. Een van hen schrijft een boete uit, een ander neemt het vuurwerk in beslag. Het signaal is duidelijk: tegen geweld en bedreigende situaties wordt vanavond hard opgetreden. Alles om een situatie zoals vorig jaar te voorkomen.

Hoewel de aandacht na Oudejaarsavond 2015 aanvankelijk vooral uitging naar Keulen, bleken later ook in andere Duitse steden vrouwen te zijn betast, beroofd en verkracht. In Hamburg deden uiteindelijk 410 vrouwen aangifte, wat in bijna 250 gevallen tot een zaak leidde. De meeste gevallen vonden plaats rond de Reeperbahn, het beroemde uitgaansgebied van Hamburg, en de Jungfernstieg.

Foto Joost Pijpker

Tot vervolging kwam het nauwelijks. Veel van de vergrijpen vonden plaats in het duister, waardoor de daders nauwelijks herkenbaar waren. Van de zes verdachten die zijn voorgeleid, zijn er vier vrijgesproken en één veroordeeld tot een voorwaardelijke straf. Van de zesde verdachte loopt de rechtszaak nog.

Betonblokken

Om herhaling te voorkomen heeft de politie van Hamburg dit jaar veel extra maatregelen genomen. Rond de Reeperbahn en de boulevard houden 530 agenten de wacht, 180 meer dan een jaar geleden. In fluorescerende vesten lopen ze in groepjes van vijf of zes door de mensenmassa. Ook zijn er drie keer zo veel burgerwachten ingezet als in 2015.

Op de boulevard heeft de politie grote betonblokken geplaatst, die de weg afscheiden van de promenade. Ze moeten voorkomen dat een auto kan inrijden op het publiek, zoals twee weken geleden op een Kerstmarkt in Berlijn gebeurde.

Aan de andere kant van de straat, bij de goedverlichte winkels, kijken vier jongeren van een afstandje toe. Ze houden zich bewust afzijdig, zegt één van hen, een Amerikaans meisje genaamd Melissa (17). Zijzelf is voorzichtiger na wat vorig jaar is gebeurd, ook al heeft ze er alleen over gehoord via de berichtgeving.

Melissa is met drie Duitse vrienden uit Beieren op stap, één meisje en twee jongens. Ook die laatste zijn angstiger na de gebeurtenissen van een jaar geleden. „Maar vooral voor het vuurwerk en het gedrang”, zegt Manfred (18). „We liepen net even langs een heel druk punt en dan krijg je steeds vuurwerk naar je toegeworpen.”

Meer politie

Dat er nu veel meer politie op straat loopt dan vorig jaar, verandert daar voor de vier vrienden weinig aan. „Op de promenade is het erg donker en als er iets gebeurt, dan is dat toch tussen grote groepen mensen”, legt Manfred uit. „De politie is dan nooit snel genoeg ter plaatse om er iets aan te doen.”

Foto Joost Pijpker

De meeste vrouwen op straat zijn deze Oudejaarsavond in het gezelschap van een man. Ook de Hamburgse Tonya (30), die met een groep vrienden voor het chique hotel Vier Jahreszeiten staat af te tellen tot middernacht. „Ik merk dat ik meer over dat soort dingen nadenk”, zegt ze. „En niet alleen met Oud en Nieuw, maar elke keer dat ik uitga.” Ze vertelt dat ze met haar vriendinnen uitgebreid heeft overlegd over wat ze aan zouden doen. „Kunnen we wel een rokje aan? En is het niet te kort? Zien we er niet te sexy uit?” Het is vanavond een zwarte rok geworden, tot vlak boven de knieën. Met een lange, zwarte jas eroverheen. „Om niet te veel op te vallen.”

Korte glitterjurkjes

Op de Reeperbahn, de felverlichte straat vol theaters, kroegen en seksclubs, hebben veel vrouwen een andere keuze gemaakt: korte glitterjurkjes met een diep decolleté. Rillend van de kou zoeken ze naar een nachtclub waar nog plaats is. Veel kans maken ze niet meer. Kort na twaalven is het overal al stampvol.

Foto Joost Pijpker

De Große Freiheit, een zijstraat van de Reeperbahn, is tot een uur of één zelfs helemaal afgesloten. Het was hier dat vorig jaar de meeste vrouwen werden betast. In de drukte konden ze nergens heen en de weinige agenten die de wacht hielden waren te laat ter plaatse. Om de mensenstroom in te dammen, barricadeert de politie de ingang van de steeg nu met busjes.

Als de smalle straat weer opengaat, is de sfeer er grimmig. Het is er nog altijd druk en groepen mannen die het looptempo te traag vinden, beuken zich een weg door de steeg. Als een van hen hardhandig tegen een meisje botst, krijgt hij ruzie met haar vriend. Uit het niets duiken drie agenten op die de twee uit elkaar trekken.

Arrestant

Bij de ingang van de Große Freiheit staan drie meisjes toe te kijken hoe agenten rond half drie ‘s nachts een arrestant op een motorkap drukken. Voelen ze zich veiliger met zo veel politie? Ze aarzelen. Amper een kwartier geleden werd een van hen nog ingesloten door een groepje mannen. En geen agent in de buurt om in te grijpen.

Wat dan wel helpt? Een van de meisjes haalt een busje ter grote van een stick lippenbalsem uit haar jaszak: pepperspray. „Dit heeft iedereen nu bij zich. Ik heb het elke dag op zak.”