Ongevraagde adviezen: de beste boeken van 2016

Lijstjes

Vraag 25 recensenten welke drie boeken ze het meest zijn bijgebleven dit jaar, dan zijn 72 titels het resultaat. De Braziliaanse Clarice Lispector, Russische kinderpoëzie en een katoengeschiedenis werden twee keer genoemd.

Arie van den Berg

Eva Gerlach: Ontsnappingen

Deel twee van een drieluik in wording, en opnieuw een poëtisch hoogtepunt.
De Arbeiderspers, € 17,99

Isobel Charman: The Zoo

Een filmisch verhaal, in zeven verrassend persoonlijke perspectieven. Literaire non-fictie zoals het zou moeten.
The Wild and Wonderful Tale of the Founding of London Zoo. Viking, € 23,95

Robbert-Jan Henkes (vert.): Bij mij op de maan

Een poëtische snoepdoos voor vijf- tot honderdjarigen.
Een keuze uit de Russische kindergedichten vanaf de zeventiende eeuw.
Van Oorschot, € 29,99

Jan Donkers

Elizabeth Strout: Ik heet Lucy Barton

Buitengewoon knappe moeder/dochter roman, waar veel in besproken wordt zolang het maar niet over het echt belangrijke gaat.
Atlas Contact, € 18,99

Bruce Springsteen: Born to run, mijn verhaal

Integere autobiografie van deze zanger; de man blijkt ook nog eens zonder muziek een goed schrijver te zijn.
Spectrum/Lannoo, € 25,–

Joseph Mitchell: In het oude hotel

Door twee uitgevers tegelijk uitgegeven bundel schitterende reportages. Boordevol bijzondere karakters, levend aan de rafelranden van een New York dat niemand kent.
Lebowski, € 22,50. En McSorley’s wonderbaarlijke saloon. Van Oorschot, € 22,50 Lebowski, € 22,50. En McSorley’s wonderbaarlijke saloon. Van Oorschot, € 22,50

Margot Dijkgraaf

Mathias Enard: Kompas

Schitterende, melancholieke, erudiete roman over culturele kruisbestuiving tussen Oost en West, van de hand van een hedendaagse Balzac.
De Arbeiderspers, € 24,99

Laurent Binet: De zevende functie van taal

Hilarisch en genadeloos portret van Frankrijks grootste denkers aan het eind van de twintigste eeuw. Literaire James Bond en detective ineen.
Meulenhoff, € 24,99

Christophe Boltanski: De schuilplaats

Verbijsterende en ontroerende familiegeschiedenis, knap gecomponeerd rond een schuilplaats à la Anne Frank.
Cossee, € 19,99

Rob van Essen

Graham Swift: Moeders zondag

Knappe, verstilde en intieme roman over de laatste dag van een verhouding tussen een dienstmeisje en haar upperclass buurjongen, in het Engeland van na de Eerste Wereldoorlog.
Hollands Diep, € 17,50

Ottessa Moshfegh: Eileen

Gelaagde roman noir over een kleurloze, jonge vrouw die zich laat meeslepen door haar flamboyante collega; haalde terecht de shortlist van de Man Booker Prize.
Vintage, € 12,95

James Joyce: Dublinezen

Nieuwe, levendige, speelse en vooral meesterlijke vertaling van de klassieke verhalenbundel door Joyce-vertalers par excellence Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes.
Athenaeum- Polak & Van Gennep, € 19,99

Elsbeth Etty

A.F. Th. van der Heijden: Kwaadschiks

Op pagina 1280 stapt de eigenlijke hoofdpersoon van deze psychopathische thriller pardoes mijn buurtcafé binnen. Advocaat Ernst Quispel, I love you!
De Bezige Bij, € 29,99

Herman Melville: De klerk Bartleby

Ruim tien keer dunner dan Kwaadschiks, maar met evenveel stof tot nadenken over het raadsel van het menselijk bestaan.
Athenaeum – Polak & Van Gennep, € 7,99

David Rijser: Een telkens nieuwe oudheid

Van Homerus tot The Sopranos. Erudiete, briljante en anti-populistische beschrijving van de invloed van het klassieke erfgoed op de Westerse cultuur.
Hoe Tiberius in New Jersey belandde. AUP, € 39,95

Arjen Fortuin

Hanny Michaelis: Lenteloos voorjaar.

Weergaloos dagboek van begin bezetting: jongens in de klas, licht op de Amstel, bommenwerpers aan de einder.
Dagboek 1940-1942. Van Oorschot, € 34,99

Clarice Lispector: De ontdekking van de wereld

De ogenschijnlijk onvrijwillige openheid van een Braziliaanse columniste.
De Arbeiderspers, € 24,99

Nelleke Noordervliet: Aan het eind van de dag

Gepensioneerde politica vlucht voor haar biografe – een prachtroman in.
Atlas Contact, € 19,99

Kester Freriks

Jon Kalman Stefánsson: Iets ter grootte van het universum

Grootse, poëtische familieroman waarin de hele twintigste eeuw van IJsland is samengebald.
Ambo Anthos, € 21,99

Alfred Birney: De tolk van Java

Genadeloze roman over de rol van het koloniale Nederland tijdens de Indonesische vrijheidsstrijd in het voormalige Nederlands-Indië.
De Geus, € 19,99

P.A.S. van Limburg Brouwer: Akbar

In sensueel, extatische stijl geschreven historische ideeënroman uit 1872 over het oude India.
Een oosterse roman. Athenaeum, € 17,50

Bart Funnekotter

Sven Beckert: Katoen

Deprimerende geschiedenis van hoe de op geweld een uitbuiting gestoelde productie van katoen de mondiale economie vormgaf.
De opkomst van de moderne wereldeconomie. Hollands Diep, € 49,99

Philip Dröge: Moresnet

Heerlijk boek over de geschiedenis van een maf minilandje dat een eeuw lang bestond zonder echt te bestaan.
Opkomst en ondergang van een vergeten buurlandje. Het Spectrum, € 19,99

Conn Iggulden: Ravenspur

Magistraal slotdeel van een vierdelige romanreeks over de Rozenoorlogen..
Rise of the Tudors. Penguin, € 16,99

Robert Gooijer

Graeme Macrae Burnet: His bloody project

Zeer intrigerend relaas van moord op het straatarme Schotse platteland anno 1869 met prachtige historische details en onbetrouwbare vertellers.
Skyhorse Publishing, € 26,50

Fred Vargas: IJsmoord

Commissaris volgt een grillig spoor dat via een everzwijn, het IJslandse Grímsey en Robbespierre-fanaten naar bizarre ontknoping voert.
De Geus, € 19,95

Robert Harris: Conclaaf

Machiavellisme en corruptie in het Vaticaan. Harris jongleert vrolijk met pauselijke rites en Dan Brown-achtige elementen.
Cargo, € 22,99

Ger Groot

Semanta Schweblin: Gif

Een van de raarste romans die dit jaar verschenen zijn. Een soort game waarin je voortdurend van level naar level springt. Je ziet steeds meer, maar begrijpt steeds minder.
Atlas Contact, € 17,99

Rodrigo Hasbún: Woeste jaren

Korte roman uit het literair nogal misdeelde Bolivia. Over een nazi-familie die naar Zuid-Amerika uitwijkt en een generatie later in een guerrilla-burgeroorlog verzeild raakt. Schitterend in zijn beknoptheid.
Atlas Contact, € 18,99

António Lobo Antunes: Reis naar het einde

Een vroege Lobo, nog meer gericht op het oog dan op het oor. Wat een taal!
Ambo Anthos, € 22,99

Rob Hartmans

Floris Cohen: Het knagende weten

Buitengewoon verhelderend én geestig boek over het spanningsveld tussen religie en wetenschap, van Galileï tot nu. Verplichte kost voor felle atheïsten die nog in een ‘wetenschappelijk wereldbeeld’ geloven.
Prometheus, € 29,95

Nicholas Stargardt: De Duitse oorlog


Meeslepend en indringend boek over de mentaliteit en ervaringen van ‘gewone’ Duitsers, van de overwinning op Polen tot de totale ineenstorting.
De Bezige Bij, € 59,90

J.M. Coetzee: De schooldagen van Jezus

Fascinerend tweede deel van een even raadselachtige als betoverende romancyclus. Ongrijpbaar en onontkoombaar.
Cossee, € 19,95

Bas Heijne

Yuval Noah Harari: Homo Deus

Waardige opvolger van Harari’s bestseller Sapiens, waarin de Israëlische historicus op de hem kenmerkende speelse en uitdagende wijze de toekomst van de menselijke soort verkent.
A Brief History of Tomorrow. Vintage, € 24,-

Ivan Jablonka: Laëtitia

Nauwgezette en hartverscheurende reconstructie van de gruwelmoord op 18-jarig meisje uit de Franse onderklasse.
Seuil, € 30,99

Frances Wilson: Guilty Thing

Schitterend ingeleefde biografie van de briljante onderkruiper, essayist en opiumverslaafde Thomas de Quincey, de vader van het moderne literaire essay.
A Life of Thomas de Quincey. Bloomsbury, € 27,99

Arnold Heumakers

P.F. Thomése: Verzameld nachtwerk

Zelden denken schrijvers hardop na over de vraag wat literatuur is, alsof literatuur vanzelf spreekt. Dat dit niet zo is, blijkt op even welsprekende als eigenzinnige wijze uit dit boek.
Atlas Contact, € 19,99

Kees ’t Hart: Het gelukkige schrijven

Zie het vorige boek, maar dan anders.
Querido, € 19,99

Mihail Sebastian: For two thousand years

Roemenië, de jaren twintig en dertig, joden en antisemieten: deze meesterlijke roman uit 1934 (pas nu in het Engels vertaald) geeft er een zeldzaam intrigerend beeld van.
Penguin, € 12,49

Bernard Hulsman

John Seabrook: The Song Machine

Voortreffelijke reportage over de wereld van de hits van Katy Perry, Beyoncé en andere wereldhitmaaksters die op volledig machinale wijze door veelal Scandinavische producers worden vervaardigd.
Inside the Hit Factory. Jonathan Cape, € 20,-

Martin Bossenbroek: Fout in de Koude Oorlog

Sprankelende analyse van het gegeven dat ‘fout rechts’ veel erger was en is dan ‘fout links’ aan de hand van de levens van Joris Ivens en Joseph Luns.
Nederland in tweestrijd 1945-1989. Prometheus, €19,95

Robert J. Gordon: The Rise and Fall of American Growth

Een eyeopener die het onbehagen dat Trump aan de macht hielp, verklaart: de ICT-revolutie brengt onvoldoende productiviteitsstijging om de Amerikaanse welvaart te behouden.
The U.S. Standard of Living since the Civil War. Princeton University Press, € 37,-

Auke Hulst

Katie Roiphe: The Violet Hour

Sensitieve, doortimmerde en vaak ook persoonlijke essays over de dood aan de hand van werk en stervensproces van Sontag, Freud, Sendak en anderen.
Great Writers at the End. The Dial Press, € 16,99

Margo Jefferson: Negroland

Nog net uit 2015, deze intelligente en baanbrekende blik op de Afro-Amerikaanse middenklasse. Vermengt uiterst effectief essay en autobiografie.
Vintage, € 17,95

Adam Johnson: Als het lot lacht

Johnson toont in deze verhalen een verbijsterend staaltje inlevingsvermogen in onder anderen een pedofiel en oud-Stasi-gevangenisdirecteur.
Signatuur, € 19,99

Toef Jaeger

Colson Whitehead: The Underground Railroad

De angst voor de ander is dit jaar vaak verwoord. Niemand deed dat zo treffend als Whitehead.
Doubleday, € 20,99

Nancy Isenberg: White Trash

Idem, maar dan dan vanuit de tegenovergestelde invalshoek en non-fictioneel geduid.
Viking, € 24,99

Ingrid Jonker en André Brink: Vlam in de sneeuw

‘Je moet van me houden. Weet je dat niemand dat ooit heeft gedaan? Dáárom voel ik me zo onwaardig’, schrijft Jonker aan Brink in dit imposante brievenboek.
Liefdesbrieven. Vert. Karina van Santen e.a. Podium, € 34,90

Marco Kamphuis

Heinz Rein: De slag om Berlijn

Waarom vochten de Duitsers door toen terwijl de oorlog al lang verloren was? Deze monumentale roman van een koortsachtig gedreven schrijver geeft het antwoord.
Lebowski, € 24,99

Wolfgang Koeppen: De dood in Rome

Vormexperimenten staan leesbaarheid allerminst in de weg in deze intrigerende roman over na de oorlog voortlevend nazisme.
Cossee, € 21,95

Anthony Gottlieb: De droom der Verlichting

Voorbeeldige filosofie-geschiedenis haalt de grote moderne denkers zo dichtbij dat de lezer ze als goede kennissen gaat beschouwen.
Ambo/Anthos, € 24,99

Sebastiaan Kort

Nanne Tepper: De kunst is mijn slagveld

Bonkige, betweterige en soms blijmoedige, maar altijd bezielde brieven van een boer die álles wilde vreten wat hij nog niet kende.
Atlas Contact, € 45,-

Walter van den Berg: Schuld

Belangrijker is de sociologische laag in dit boek van de doorgeschoven financiële én morele schuld die nooit de buitengrens van de wijk bereikt.
Das Mag, € 19,95

R.A. Basart: De verzoening

Hoed, pet en muts af voor een schrijver die na twintig jaar gewoon met hét stilistische spektakelstuk van het jaar op de proppen komt.
Lebowski, € 22,50

Michel Krielaars

Victor Klemperer: Zo zag de wereld er op donderdag uit

Dagboek van een scherpzinnig waarnemer, die ziet hoe de elite apathisch toekijkt als radencommunisten in München de macht overnemen. Parallellen met nu in overvloed.
Atlas Contact, € 27,99

Konstantin Paustovski: Goudzand

Deze schat aan niet eerder vertaald werk van de schrijver geeft een mooi inzicht in de Russische geschiedenis.
Verhalen, herinneringen en brieven.
Van Oorschot, € 34,99

Wieslaw Mysliwski: De laatste hand

Meesterlijke roman over een oude Pool die terugblikt op zijn leven en vaststelt dat hij zichzelf niet kent.
Querido, € 24,99

Janet Luis

Eva Meijer: Het vogelhuis

Ontroerend portret van een Engelse dame die rond haar veertigste de stad verruilt voor het platteland om daar de rest van haar leven koolmezen en andere slimme vogels te bestuderen.
Cossee, 288 blz. € 18,95

Maarten ’t Hart: De moeder van Ikabod

Druistige verhalen waarin ‘die ’t Hart’ het soms zwaar te verduren krijgt. Maar hij worstelt en komt steeds weer boven, levenslustig als altijd.
De Arbeiderspers, € 19,99

Astrid Holleeder: Judas

Geestige ontboezemingen over het ‘kutleven’ van dat Astrid Holleeder heeft sinds zij getuigde tegen haar broer Willem. De hamvraag: wanneer zal hij haar laten ‘doen’. Hopelijk heeft ze voldoende tijd voor een spannend vervolg op Judas.
Lebowski, € 22,50

Guus Middag

Gottfried Keller: Groene Heinrich

Een gevoelige jonge schilder trekt de wereld in. Een verhaal vol vervoering, van helaas maar duizend bladzijden.
Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 49,99

Robbert-Jan Henkes (vert.): Bij mij op de maan

Goede kinderpoëzie is van alle tijden en voor alle leeftijden. Briljant vertaald.
Van Oorschot, € 29,99

Sven Beckert: Katoen

In de 19de eeuw zette katoen de industriële revolutie in gang. Het witte goud bracht welvaart – en een hoop ellende. Een ongelooflijke geschiedenis.
Hollands Diep, € 49,99

Roos van Rijswijk

Emma Cline: De meisjes

Een prachtig geschreven (en vertaald) verhaal over een jong meisje dat zich bij een sekte voegt, verteld vanuit het knappe perspectief van haar oudere zelf.
Lebowski, € 19,99

Clarice Lispector: De ontdekking van de wereld

Korte teksten in een heerlijk vrije vorm. Lispector schiet van korte verhalen naar essays, naar memo’s, naar waar ze precies zin in had, misschien. Originele gedachten, mooie taal.
De Arbeiderspers, € 18,75

Dana Spiotta: Vermoorde onschuld

Zo verwerk je internet in een roman, precies zo! Naast een intrigerend plot over film, vriendschap en liefde is dit boek ook een ode aan de technologie.
Hollands Diep, € 19,99

Hubert Smeets

Simon Hall: 1956

Alles over het sleuteljaar 1956, het jaar van Chroesjtsjov, Gomulka, Suez en Nagy, de voorbode van zowel 1989 als 2017.
De wereld in opstand. Spectrum, € 29,99

Svetlana Alexijevitsj: De oorlog heeft geen vrouwengezicht

Het kwaad is listiger dan het goede, aantrekkelijker ook. Lesje realiteitszin voor salonfascisten bij de toog.
De Bezige Bij, € 29,90

John Jansen van Galen: De gouden jaren van het linkse levensgevoel

Over de teloorgang van een heroïsche verzetskrant, die later dacht de maat der dingen te zijn en over die hoogmoed struikelde. Waarschuwing voor naïeve journalisten en navenante lezers.
Het verhaal van Vrij Nederland. Balans, € 27,50

Thomas de Veen

Bibi Dumon Tak & Annemarie van Haeringen: Siens hemel

Een wonder van een kinderboek en een perfecte demonstratie van wat kinderen en volwassenen elkaar kunnen leren over rouw.
Querido, € 12,50

Marijke Schermer: Noodweer

Liefde, leed, mannen, vrouwen, conformeren en marginaliseren, de twijfel en de tijd, ironie, tragiek – Schermer schrijft erover, en hoe. Een onnadrukkelijke, maar uitmuntende roman.
Van Oorschot, € 17,50

Bertram Koeleman: Engels voor leugens

Onder de woorden huist de gekte, in deze eigentijdse, vernuftige en echt enge griezelverhalen.
Atlas Contact, € 19,99