Het moet in Keulen weer veilig zijn voor vrouwen

Keulen een jaar later

Na de incidenten in de vorige oudejaarsnacht heeft Keulen allerlei maatregelen genomen om herhaling te voorkomen.

Op Oudejaarsavond zullen 1.500 agenten in de binnenstad van Keulen de orde bewaken. Foto Chris Keulen

Weer klinkt er geschreeuw bij de Dom in Keulen. In het donker van deze vroege decemberavond drommen honderden mensen samen aan de voet van de majestueuze kerk. Er wordt iets gescandeerd in het Arabisch, ook Duits is hoorbaar – maar de woorden vervliegen in de wind. Het zijn vooral mannen, maar er zijn ook vrouwen bij en kinderen, sommige in kinderwagen. Het blijkt een betoging die oproept tot steun voor Aleppo, in Syrië.

Bijna een jaar geleden, tijdens de Oudejaarsviering, speelde zich hier in het hart van Keulen een drama af dat heel Duitsland schokte en ook elders in de wereld verbijstering wekte. Honderden vrouwen werden hier – in het gedrang bij de Dom, het station en op de brug over de Rijn – door groepjes mannen belaagd, bestolen, betast, aangerand. De meeste daders waren van Noord-Afrikaanse komaf, andere hadden een Midden-Oosterse achtergrond. In veel gevallen ging het om asielzoekers.

Toen in de eerste dagen van januari langzaamaan duidelijk werd wat er gebeurd was, kwam het vluchtelingenbeleid van bondskanselier Merkel zwaar onder vuur te liggen. Had Duitsland uit naïeve humanitaire gevoelens de deur open gezet voor hordes mannen die zodra ze de kans kregen Duitse vrouwen belaagden?

Veel kritiek was er ook op de politie en het stadsbestuur, die niet wisten te voorkomen dat het zo uit de hand liep. Terwijl ze allang wisten dat groepen Noord-Afrikaanse mannen, nafri’s in politiejargon, in het stadscentrum regelmatig voor problemen zorgden, verbonden ze daar nauwelijks consequenties aan.

Chaos voorkomen

Dit jaar wil Keulen er alles aan doen om te zorgen dat de chaos van vorig jaar zich niet herhaalt. De stad heeft lessen geleerd. „We zijn allemaal realistischer geworden”, zei burgemeester Henriette Reker vorig weekend in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. „We zijn vrijer om zonder reserves dingen te benoemen.”

Dat blijkt op het politiebureau aan de Stolkgasse, in het oude centrum, waar op een vrijdagavond om elf uur zo’n dertig agenten instructies krijgen voor ze de straat op gaan, de uitgaansbuurt van Keulen in. Er is net een melding binnengekomen dat in een straatje met veel homokroegen een luidruchtig groepje Noord-Afrikaanse mannen als dreigend wordt ervaren. Een paar agenten in burger gaan meteen poolshoogte nemen.

Er blijkt niets aan de hand, maar de politie wil hoe dan ook veel op straat zijn. Om de bevolking een gevoel van veiligheid te geven, en om zo nodig snel te kunnen ingrijpen. Dat het op Oudejaarsnacht zo uit de hand kon lopen, wijten deskundigen onder meer aan het feit dat de daders, die begonnen mensen met vuurwerk te bestoken, al snel merkten dat er vrijwel geen politie was die ingreep of hen aansprak op hun wangedrag. Daarop vielen alle remmingen weg.

De Partymeile

Dat Keulen een uitgaansstad is, blijkt vooral rond de zogeheten Partymeile, waar zich langs de Hohenzollernring en zijstraatjes talloze cafés, discotheken, snackbars en fastfoodrestaurants bevinden. Een groep van vijf agenten, gehuld in gele hesjes, begeeft zich rond middernacht in stevige pas tussen het uitgaanspubliek – veel mannen en jongens hangen er rond, veel zijn er luidruchtig en aangeschoten, niets bijzonders.

Een overzicht met de belangrijke plekken in Keulen:

Opeens beginnen de agenten te rennen – langs de Casa Cuba, waar het nog goed druk is, langs Dr. Müller’s Sex World, die al gesloten is, langs Wurst Willy en de Diamonds Club hollen ze naar een klein parkje. Telefonisch hebben ze een tip gekregen over enkele donkere mannen die daar voorbijgangers zouden lastigvallen. Maar als de politie arriveert, treft ze slechts een kluitje lusteloos rokende figuren aan – die allemaal hun papieren moeten laten zien en dan mogen doorlopen.

Ondanks de kou lopen even verderop drie jonge vrouwen in minirok ontspannen bellend door de nacht. De agenten kijken tevreden toe: de massale aanrandingen met Oudjaar hebben het imago van de stad beschadigd. Keulen wil dat vrouwen zich hier weer veilig voelen – ook ’s nachts, ook in de uitgaansbuurt, het hele jaar door, en helemaal straks met de jaarwisseling.

Reeks maatregelen

Keulen heeft daarvoor een reeks maatregelen genomen. Op Oudjaar zullen er 1.500 agenten in de binnenstad zijn, tien keer zoveel als vorig jaar. In en rond het station hangt een groot aantal gloednieuwe bewakingscamera’s. De brug over de Rijn, een favoriete plek om naar het vuurwerk te kijken, wordt afgesloten voor voetgangers, zodat daar niet weer gevaarlijk gedrang kan ontstaan.

Er zullen mobiele lichtmasten staan, die vorig jaar ontbraken omdat ze nodig waren om de vluchtelingenstroom bij de Oostenrijkse grens in de gaten te houden. En rondom de Dom komt een zone waar geen vuurwerk mag worden afgestoken. In plaats daarvan presenteert de Berlijnse kunstenaar Philipp Geist er een lichtinstallatie, waaraan, heeft hij beloofd, het publiek kan participeren.

Burgemeester Reker zal tijdens de jaarwisseling persoonlijk op het plein tussen Dom en station aanwezig zijn. Ze krijgt gezelschap van veel politie en vermoedelijk ook veel pers. Hoeveel feestvierders er dit jaar naar Keulen zullen komen, is de grote vraag.

    • Juurd Eijsvoogel