Recensie

Een wolk van niet-weten

Een van mijn favoriete voetbaluitdrukkingen is de corridor of uncertainty, de aanduiding van de ruimte tussen de laatste verdediger en de doelman van de tegenpartij. Als de bal in dat lege gebied belandt, staat de tijd even stil in onzekerheid. Het vervolg is een kwestie van alles (de kopbal van Robin van Persie tegen Spanje in 2014) of niets (meestal).

Je hebt het niet alleen in de sport: Hans Faverey dichtte ooit over „een hoepel vlak voor hij omvalt”. Er is iets in gang gezet, de afloop staat eigenlijk al vast, maar we weten het nog niet: de kalme slaap voor, zeg, een verkiezingsuitslag met donderend geraas over je wordt uitgestort. Of, prettiger, de champagnefles waar toch nog een half glas in blijkt te zitten.

Voor de professionele boekenlezer is de corridor of uncertainty een tastbaar bouwwerk van glimpapier. In de aanbiedingscatalogi van de uitgevers is elk boek een meesterwerk! We lezen: „In de handen van Paul Auster vormt dit eenvoudige gegeven het beginpunt van een inventieve en weergaloze roman, waarin de befaamde Amerikaanse auteur onderzoekt hoe zelfs de kleinste veranderingen grote gevolgen kunnen hebben.” Hoe heerlijk is de corridor of uncertainty dan?

Het Boekenweekthema ‘Verboden vruchten’ indachtig verlustigen wij ons alvast in Hoe verkloot je je leven van de New-Yorkse Cat Marnell: „De vergelijking met Bret Easton Ellis of Charles Bukowski ligt voor de hand.” Wow! Of anders de nieuwe Karl Ove Knausgard: „In Lente schrijft Knausgard over kleine gebeurtenissen die ons kracht geven [...] De schilderijen van Anna Bjerg geven een extra dimensie aan de toch al aangrijpende tekst.”

Mooier dan in hun aankondigingen met hun kleine gebeurtenissen (trend!) worden de boeken nooit. Sterker: je voorvoelt al wat je werkelijk van die boeken gaat vinden: „In handen van Paul Auster werd een aardige novelle uitgewalst tot duizend zeldzaam zielloze bladzijden.” Of: „Dit memoir doet denken aan de kat van Bukowski. Dood.” En anders wel: „De nieuwe Knausgard heeft één ding voor op ’s mans eerdere werk: het is 500 bladzijden dunner.”

Want ja, na het glossy geronk valt alles tegen. Het boek waar ik me het meest op verheug is die ene aan alle voorpubliciteit ontsnapte prachtnovelle. En die dan voor de zekerheid ook ongelezen laten, om net wat langer te kunnen schuilen in de corridor of uncertainty.

Arjen Fortuin is redacteur Boeken