Wat wordt de nieuwe strategie van Deutsche Bank na dit rampjaar?

zakenbank

De belangrijkste bank van Duitsland wilde meedoen met de grote Amerikaanse jongens en moet dat bekopen met boetes.

Het 155 meter hoge hoofdkantoor van Deutsche Bank in Frankfurt. Foto Martin Leissl/Bloomberg

Door de donkere wolken boven de twee Deutsche Bank-torens in Frankfurt schijnt weer iets van licht. Vorige week werd een Amerikaanse boete van 14 miljard dollar teruggebracht tot 3,1 miljard dollar (3 miljard euro) en een forse compensatie voor hypotheekhouders. En deze week hoorde Deutsche Bank dat de kapitaaleisen van de Europese Centrale Bank voor komend jaar 10 procent lager uitkomen. Daarmee krijgt een rampjaar van een van ’s werelds belangrijkste (zaken)banken alsnog een positief uiteinde.

Opvallende dubbelrol

Het jaar begon slecht toen Deutsche Bank eind januari een verlies van 6,7 miljard euro over 2015 bekendmaakte, veroorzaakt door onder andere een boete vanwege de Liborfraude. Maar het werd nog veel slechter toen in september bleek dat de Amerikaanse autoriteiten Deutsche Bank een boete van 14 miljard dollar wilden opleggen vanwege het verkopen van pakketten samengevoegde rommelhypotheken die ten grondslag lagen aan de kredietcrisis in 2008.

Deutsche Bank speelde destijds een opvallende dubbelrol. Enerzijds zette zij voor meer dan 100 miljard dollar aan samengevoegde rommelhypotheken in de markt als een aantrekkelijke belegging. Anderzijds speculeerde de bank zelf op het instorten van de hypotheekmarkt nadat Deutsche Bank-handelaar Greg Lipmann die mogelijkheid voor andere klanten had gecreëerd. Filmmateriaal inderdaad, Lipmann wordt in de bekroonde Hollywoodfilm The Big Short gespeeld door acteur Ryan Gosling.

Toen in september bleek dat de Amerikaanse autoriteiten Deutsche Bank vanwege de rommelhypotheken een megaboete wilden opleggen, raakten beleggers in paniek. Zij vreesden dat de bank in het nauw zou komen met de kapitaaleisen. De koers die begin dit jaar nog op 22,50 euro stond, daalde naar 10,55 euro: het laagste punt ooit.

Inmiddels is de koers opgekrabbeld naar ruim 17 euro. Er is dus reden voor opluchting, maar zeker niet voor feest. Het Deutsche Bank-bestuur presenteert naar verluidt binnen een maand een nieuwe strategie waarbij er drastisch zal worden ingegrepen. De Duitse krant Handelsblatt meldde deze week dat een gedeeltelijk vertrek uit de Verenigde Staten een realistische optie is.

Het zou bijzonder pijnlijk zijn voor de bank die als een van de kerndoelen heeft „de beste buitenlandse bank in de Verenigde Staten” te zijn.

Op het randje

Deutsche Bank werd in 1870 opgericht, maar is eigenlijk pas sinds 1989 als internationale zakenbank actief toen het Londense Morgan, Grenfell & Co. werd overgenomen.

Tien jaar later volgde de oversteek naar de Verenigde Staten met de overname van Bankers Trust voor zo’n 10 miljard dollar. En daarna ging het snel. In 2001 kreeg Deutsche Bank ook een beursnotering in New York. Inmiddels heeft Deutsche Bank er zo’n 10.000 werknemers.

Om echt voet aan de grond te krijgen in de VS en te kunnen concurreren met Amerikaanse zakenbanken zoals JP Morgan en Goldman Sachs gingen de van oorsprong degelijke Duitsers ver. Deutsche Bank groeide niet zomaar uit tot de belangrijkste geldschieter van de bedrijven van Donald Trump.

Amerikaanse banken waren huiverig Trump geld te lenen nadat hij de leningen op zijn casino’s in Altantic City in 1999 niet kon terugbetalen. Deutsche Bank kende die schroom niet en heeft volgens The Wall Street Journal in de loop der jaren meer dan 2,5 miljard dollar geleend aan bedrijven van de aanstaande Amerikaanse president. Hij dankt er onder meer een country club in Florida en de Trump Tower in Chicago aan.

Sinds de sprong naar de VS ontwikkelde Deutsche Bank zich ook tot de grootste speler op de wereldwijde derivatenmarkt. Goed voor een mondiaal marktaandeel van zo’n 9 procent.

Op zoek naar groei vergaloppeerde Deutsche Bank zich met regelmaat. Wie het laatste kwartaalverslag doorbladert, raakt de weg kwijt in de misdragingen waarvan Deutsche Bank wordt beticht. De bank heeft tien pagina’s nodig om de vijftien zaken uit te leggen waarvoor mogelijk een schadevergoeding of boete moet worden betaald: van manipulaties van de handel in vreemde valuta en edelmetalen tot manipulatie van de Koreaanse beursindex.

Nieuwe koers

Een van de speerpunten van topman John Cryan zou zijn om de bank ethischer te maken. Minder schikkingen en boetes scheelt al gauw miljarden. Cryan nam afgelopen jaar al verschillende maatregelen om Deutsche Bank weer winstgevend te maken. Zo kondigde hij een personeelsstop af en nam hij afscheid van duizenden handelsklanten die niet genoeg opleverden. Ook wil hij minder risicovolle leningen aangaan. Van het tweede op het derde kwartaal ‘kromp’ de balans met ruim 100 miljard euro naar een kleine 1.700 miljard euro.

Beleggers kijken nu vooral uit naar de nieuwe strategie in januari. Zeker niet iedereen is voorstander van de drastische stap om activiteiten in de VS in te perken. Ingo Speich van Union Invest, een grote belegger in Deutsche Bank, zei tegen de New York Times dat Deutsche dan niet meer serieus genomen kan worden. „Het is de belangrijkste markt voor zakenbanken. Als ze een wereldwijde zakenbank willen zijn, kunnen ze niet om de VS heen.”