Strijdende partijen akkoord over wapenstilstand in Syrië

Het staakt-het-vuren treedt om middernacht in werking.

Syrische burgers rijden langs een bulldozer in Aleppo. Foto: George Ourfalian / AFP

De Syrische overheid en de rebellen hebben een akkoord bereikt over een wapenstilstand, waarbij Rusland en Turkije garant staan. Rusland, Turkije, Syrië en de rebellengroepen hebben dat in verklaringen bevestigd. De wapenstilstand zal in werking treden om donderdag 00:00 lokale tijd in de nacht van 29 op 30 december, wat donderdagavond 23:00 uur Nederlandse tijd is.

De Russische president Vladimir Poetin heeft verklaard dat de wapenstilstand gevolgd zal worden door vredesbesprekingen tussen de Syrische president Assad en de oppositie, die zullen plaatsvinden in Kazachstan. Een datum voor de besprekingen is nog onbekend. Ook stelde Poetin dat Rusland zijn militaire aanwezigheid in Syrië zal gaan verkleinen, hoewel het land wel door zal gaan met het “bestrijden van terrorisme en het steunen van de Syrische overheid”. Rusland blijft in ieder geval aanwezig op de vliegbasis in de kustprovincie Latakia en in de marinebasis bij Tartus.

‘Alleen IS doet niet mee’

Het Syrische leger heeft het akkoord over de wapenstilstand bevestigd, meldt het Syrische staatspersbureau Sanaa. De wapenstilstand komt volgens het leger na de “behaalde successen van de gewapende krachten”, waarmee wordt gedoeld op de herovering van Oost-Aleppo eerder deze maand. Ook het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken stelde in een verklaring blij te zijn met de wapenstilstand. De wapenstilstand geldt volgens de Turken niet voor twee van de belangrijkste jihadistische groeperingen die strijden in Syrië, Islamitische Staat en Jabhat Fatah al-Sham, voorheen bekend als Al-Nusra. Wel zou het door de rebellen beheerste oostelijke Ghouta-gebied eronder vallen, wat lang een twistpunt in de onderhandelingen was.

Ook de Syrische rebellengroepen hebben in een verklaring de wapenstilstand verwelkomd. In berichten aan persbureau AP heeft de Syrische Nationale Coalitie bevestigt dat leden van het Vrije Syrische Leger het staakt-het-vuren steunen. Tegen persbureau Reuters heeft het hoofd van de rebellengroep Fastaqim, die bekend staat als fundamentalistisch, laten weten dat de wapenstilstand alleen niet geldt voor de gebieden die onder controle van Islamitische Staat staan. Dat zou betekenen dat Jabhat Fatah al-Sham wel meedoet met de wapenstilstand. Ook een woordvoerder van de rebellengroep met de naam Jaish al-Nasr meldde aan persbureau Reuters dat alleen IS is uitgezonderd van de wapenstilstand.

Volgens de Russische minister van Defensie Sergei Shoigu betreft de wapenstilstand 62.000 strijders van oppositiekrachten in heel Syrië. Tussen het Russische leger en de Turkse strijdkrachten zou een hotline zijn ingesteld om de naleving van het akkoord te monitoren. Rusland steunt in Syrië de president Assad, terwijl Turkije achter de rebellen staat.

‘VS zijn welkom’

Eerdere wapenstilstanden in Syrië sneuvelden vaak kort nadat ze ingingen. Een staakt-het-vuren om gewonden te evacueren uit Oost-Aleppo hield eerder deze maand wel stand. Opvallend is deze keer dat noch de Verenigde Staten, noch de Verenigde Naties bij het akkoord over de wapenstilstand betrokken zijn. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov liet donderdag wel weten dat aankomend president van de Verenigde Staten Donald Trump welkom is zich aan te sluiten bij de vredesonderhandelingen, zodra hij zijn ambt bekleedt. Ook Egypte zal volgens Lavrov worden uitgenodigd. Daarnaast zouden mogelijk ook Saudi-Arabië, Jordanië en Qatar zich kunnen aansluiten.

Eerdere vredesgesprekken die werden geleid door de VN in Wenen en Genève tussen de Syrische regering en de HNC, waarin verschillende rebellengroepen zich verenigden, liepen telkens stuk.