Nieuwe druktemaatregelen van een kat in het nauw

Talk of the Town

Na een kritisch rapport kritiek kwam het college met nieuwe maatregelen tegen de drukte. Wordt 2017 het jaar van de balans? „Wat echt pijn doet durven ze niet.”

Vorige week kwam het college met nieuwe maatregelen tegen de drukte in 2017. Foto Jordy Rietbroek

Zou er een Amsterdams sleutelwoord van 2016 gekozen moeten worden, dan eindigde ‘drukte’ ver bovenaan. Het was het jaar waarin overlast door toenemend toerisme ongekende hoogtes aannam. Waarin klachten daarover steeds cynischer werden. Maar 2016 was óók het jaar waarin het college de drukte ernstig nam en strengere maatregelen begon te nemen.

Dat was helaas wel een beetje te laat, concludeerde de Amsterdamse Rekenkamer afgelopen week in haar rapport Drukte en leefbaarheid in de stad. Hoewel ze daarin verzachtend schrijft dat het bewaken van de balans tussen die twee „een uitermate complexe uitdaging” is, verweet de Rekenkamer de gemeente wel dat haar beleid de afgelopen jaren in daadkracht tekortschoot en dat plannen en doelstellingen niet concreet genoeg waren.

Niet helemaal toevallig verscheen vorige week een dag na de publicatie van het Rekenkamer-rapport óók een lijst van het college met voorstellen voor nieuwe maatregelen – de zeven aanbevelingen van de Rekenkamer werden per direct overgenomen. Wordt 2017 het verlossende jaar waarin de balans wederkeert?

Wordt 2017 het verlossende jaar waarin de balans wederkeert?

„De nieuwe maatregelen halen de aarzelingen over hun beleid niet helemaal weg”, zegt Jan de Ridder, directeur van de Amsterdamse Rekenkamer. „Eigenlijk kunnen we moeilijk klagen: onze aanbevelingen zijn nog nooit zo snel overgenomen. Maar juist daardoor heb ik het idee dat zorgvuldig werken tekortschiet.” Wie luistert naar de woorden van De Ridder, denkt al snel aan de uitdrukking ‘een kat in het nauw maakt rare sprongen’. De Ridder: „Ze hebben het de afgelopen jaren onderschat en zijn door de snelle ontwikkelingen overvallen. Nu zeggen ze gelukkig in het college: er moet wat gebeuren. Maar ons rapport roept ook op om goed na te denken. Ze moeten echt onderzoeken hoeveel draagkracht de stad heeft – wat kan ze werkelijk aan – en zich daarop baseren.”

De woordvoerder van wethouder Kajsa Ollongren (Toerisme, D66) zou de gemeente niet echt vergelijken met een kat in het nauw: „Ook zonder dat rapport hadden we kunnen bedenken wat anders kon. En de nieuwe maatregelen staan voor een deel ook los van de Rekenkamer.” De voorgestelde maatregelen – onder meer een verbod op pleziervaart in het Wallengebied; strengere maatregelen voor touringscars; onderzoek naar gedragsbeïnvloeding, naar verdere verhoging toeristenbelasting en nieuwe evenemententerreinen – gaan over wat er volgend jaar gedaan kan worden en zijn volgens de woordvoerder alle concreet, maar gewoon in verschillende fases van uitwerking. „We kunnen niet alles in januari doen.”

‘Paniekreactie’

Dennis Boutkan van oppositiepartij PvdA is niet overtuigd van de maatregelen. „De lijst is een paniekreactie. Volgens mij zitten ze met hun handen in het haar: wat kunnen we doen met de kritiek van externe rapporten – van de Rekenkamer, politie en Ombudsman – om nog geloofwaardig over te komen? Onder druk van opinies, klachten en rapporten draait hun beleid snel. Maar de vraag is of het snel genoeg is.” Wie inzoomt op de nieuwe maatregelen ziet volgens Boutkan dat het grotendeels een opsomming is van wat er al lag. „Maatregelen die echt pijn doen durven ze niet te nemen. Zoals de toeristenbelasting echt omhoog gooien: welke toerist laat zijn keuze voor een hotel binnen of buiten de ring afhangen van 2 euro verschil? Of het hotelbeleid drastisch veranderen: schrap de lijst met vage toezeggingen.”

Het concept ‘toeristische draagkracht’ van hoogleraar Jan van der Borg kan ook volgens Boutkan voor een hoop verlichting zorgen in het nieuwe jaar. Van der Borg ontwikkelde een rekenmodel om te bepalen hoeveel toeristen een stad aankan totdat het frustratie-niveau wordt bereikt. Boutkan: „Laten we dat eerst nou eens goed uitrekenen.” Plak aan maatregelen een getal, vult De Ridder aan. „Alleen dan kan je achteraf een goed gesprek hebben of maatregelen zin hebben.”

Wie ondertussen door het centrum loopt of fietst, kan alleen maar hopen dat het Amsterdamse sleutelwoord van 2017 ‘balans’ wordt. Of iets met zachtmoedigheid.