Column

Sterkte ermee, hier is een bosje windmolens

Goed nieuws, de krant staat er vol mee. Goed nieuws is voor veel mensen nieuws van dicht bij huis. M’n nichtje is veilig thuis van haar stage in Turkije. Er huist weer een roodborstje in de tuin. Goed nieuws is probleemloos de keerzijde van slecht nieuws, ook dicht bij huis. Letterlijk. In oktober stond een man van energiebedrijf Liander aan de deur met een straalkacheltje. Zijn collega’s hadden de avond ervoor na een gasluchtalarm vastgesteld dat de leiding subiet vervangen moest worden. Straat open, gas afgesloten. Drie dagen later was het gefixt. De man die het kacheltje ophaalde, zei: u heeft vanwege de overlast recht op een compensatie. U krijgt automatisch bericht, hou ’t in de gaten.

Het was alsof ik naar een aflevering van een kersverse hulp-tv-serie zat te kijken. De ‘Nederland-alles-goed-geregeld-land-show’. Een paar weken later kreeg ik inderdaad het geld.

De afloop van het gaslek was klein goed nieuws. Het grote goede nieuws is de doorbraak van duurzame energie in Nederland, althans van windenergie op zee. Twee weken geleden won een hoofdzakelijk Nederlands consortium de inschrijving voor de aanleg van de kavels III en IV van windpark Borssele. Het kostenniveau is ongeveer 55 procent lager dan wat het energieakkoord (2013) van overheid, bedrijfsleven en milieuorganisaties verwachtte. Dat akkoord moet ervoor zorgen dat Nederland zijn achterstand in duurzame energie wegwerkt. Het akkoord mikte op een kostenverlaging van 40 procent uiterlijk in 2023. Zo snel kan het gaan. Met dank aan de ultralage rente, lage staalprijzen en concurrentie tussen energiebedrijven. Die lage staalprijzen en die lage rente zijn voor anderen, zoals werknemers en pensioengerechtigden weer slecht nieuws.

Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) heeft met Borssele partijleider Mark Rutte verslagen. Ruttes gebbetje dat windmolens op subsidies draaien wordt over een paar jaar gelogenstraft. Kamp houdt rekening met subsidieloze productie van windpark Borssele over een aantal jaren.

De doorbraak past in een mondiale trend. De productie van duurzame energie (wind, zon) zit in een versnellingsfase. Vorig jaar verwachtte het Internationaal Energie Agentschap een groei in vijf jaar van 13 procent, nu is dat 42 procent.

De doorbraak van wind op zee is ook te danken aan bedrijven als Google, KPN en de NS. Zij nemen de duurzame stroom af. Met die contracten op zak kunnen de consortia windparken bouwen. Goed gedaan, NS.

Maar als ik vanuit de trein de verlichte kerstmannen, sterren, bomen en arresleeën zie, denk ik: draaien die windmolens daar ook voor? Hoeveel heeft u over voor het klimaat? En voor dat van uw (klein)kinderen?

Vorig jaar hield het ministerie van Economische Zaken een publieksonderzoek. Zuinigheid (isolatie, fietsen, zuinige apparaten) scoort hoog: 76 tot 82 procent van de Nederlanders is (zeer) positief. Beperken van vliegvakanties? Slechts 20 procent (zeer) positief, maar 32 procent (zeer) negatief.

De verrommeling van het landschap dat je vanuit de trein ziet, krijgt door dat energieakkoord nog een extra impuls. Op land zie je ook steeds meer bosjes windmolens verrijzen. Waar al een paar molens staan, willen provincies er graag nog een paar bijzetten. Ja, zij hebben ook een klimaatdoelstelling afgesproken met de rijksoverheid, zeggen ze. Dezelfde provincie die inzet op meer recreatie en natuur, zet ook in op meer windmolens. Zelfs (broed)gebieden langs vogeltrekroutes, zoals de IJssel bij Arnhem, zijn niet veilig. Goed nieuws blijkt dicht bij huis bijzonder slecht nieuws.

Menno Tamminga schrijft over ondernemingsbeleid en economie.