NRC checkt: ‘Consument doet zeven betalingen per dag’

Dat stelt Triodos Bank in een persbericht over een nieuwe campagne.

Een pinbetaling in de supermarkt. Foto: Lex van Lieshout/ANP

De aanleiding

Onder de naam Geld verandert de wereld lanceerde de Triodos bank onlangs een nieuwe campagne. Triodos, net als ASN Bank een financiële instelling die zich afficheert als duurzaam en maatschappelijk verantwoord, wil consumenten bewust maken van hun potentiële invloed op het Nederlandse geldverkeer.

Ter illustratie daarvan stelt het persbericht over de nieuwe campagne in de openingszin: „Met zo’n zeven geldtransacties per dag ben je als consument in staat bij elke transactie die je doet een duurzame verandering in de wereld in gang te zetten.”

Waar is het op gebaseerd?

Zeven geldtransacties per dag – voor bezitters van een pinpasje die elke dag wel eens een boodschap doen of online een rekening betalen, voelt dat allicht wat aan de hoge kant. Dus we vragen Triodos waarop dat aantal is gebaseerd.

Een woordvoerder van de bank uit Zeist vindt de vraag logisch en terecht. Hij moet onmiddellijk erkennen dat het getal zeven niet klopt. „Er is door persoonlijke omstandigheden iets misgegaan in onze interne communicatie. Dat getal hadden we niet mogen noemen in ons persbericht, want het is nergens op gebaseerd.”

Het was de bedoeling aan te geven dat Nederlandse consumenten zich niet realiseren dat ze een machtige positie hebben in het betalingsverkeer, omdat zij gezamenlijk heel veel betalingen uitvoeren.

In hetzelfde persbericht licht Triodos-directeur Matthijs Bierman die notie toe. „Want elke dag weer heeft het geld dat we uitgeven een veranderkracht die ongekend is en die we niet moeten onderschatten. Als we dat beseffen, dan kunnen we daadwerkelijk bijdragen aan een meer duurzame wereld.” 

Het genoemde aantal van zeven per dag was niet letterlijk bedoeld maar moest overdrachtelijk illustreren dat het heel veel transacties zijn. De woordvoerder: „We zochten naar een uitdrukking als duizend-en-een-nacht.”

Hij verwijst naar een aantal instellingen die het betalingsverkeer in Nederland bijhouden. Op basis daarvan en uit eigen „data-analyse” schat Triodos zelf het werkelijke aantal transacties per persoon in op gemiddeld anderhalf tot twee per dag.

En, klopt het?

We checken de databanken van de instanties die de omvang van het betalingsverkeer bijhouden. Volgens De Nederlandsche Bank vonden in heel 2015 ruim 6,3 miljard betalingstransacties plaats. Voor de liefhebber: die bestonden voor de helft uit pinbetalingen (3,2 miljard transacties) en voor iets minder dan een kwart uit overschrijvingen (1,5 miljard). De acceptgiro raakt steeds minder in zwang, maar vorig jaar werden er nog altijd bijna 26 miljoen betalingen mee verricht.

Als we het totale aantal banktransacties per capita berekenen (bijna 17 miljoen Nederlanders) komen we tot 373 betalingen per jaar: dat is iets meer dan één transactie per persoon per dag. Niet zeven.

Recentere gegevens over de voor consumenten belangrijkste betaalmethoden – met de pinpas en online via iDeal – komen van de Betaalvereniging Nederland. Dat is de club van financiële instellingen die ‘betaaldiensten op de Nederlandse markt brengen’. Ook Triodos Bank is er lid van. Uit het overzicht voor de maand november blijkt dat er 332 miljoen transacties plaatsvonden (pin: 305 miljoen; iDeal: 27,3 miljoen). Voor de Betaalvereniging is het gemiddelde per hoofd van de bevolking dus nog wat lager dan één, namelijk 0,75 transactie per persoon per dag.

Conclusie

Het is correct dat Triodos in een toelichting erkent dat het gekozen aantal transacties van „zo’n zeven geldtransacties” zo niet in het persbericht van 19 december had mogen belanden. Het werkelijke aantal transacties ligt volgens de officiële bronnen met 0,75 tot 1 beduidend lager.

De stelling is onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Philip de Witt Wijnen