Column

De ontmanteling van het zoete kinderboek

Joyce Roodnat ontdekt ‘Bad Little Children´s Books’. Smakeloze, maar broodnodige satire van kinderboekjes.

Met Kerst dreig ik klef te worden, en tussen Kerst en Nieuwjaar stijgt die neiging tot het kookpunt. Goed dat dat pakje onder de boom me tot de orde roept. Er zit een boek in: Bad Little Children’s Books. Bladzijde na bladzijde staan er de beduimelde omslagen van kinderboekjes in afgebeeld. Schattig, denk ik automatisch. Dan zie ik dat ze onbarmhartig het traditionele zoete kinderboek ontmantelen. Een jongetje in zijn bedje. Lief! Maar wat zit daar onder de dekens? Eh… nu zinkt de titel van dit fictieve boekje in: Woody’s Morning Woody (‘Woody’s ochtendstijve’). Smakeloos? Ja. Aanstootgevend? Zeker. En raak. Ik houd van kinderboekjes. Maar ik ben niet blind. Hun lieftalligheid is vaak bespottelijk. En inderdaad: ze zijn rijp voor satire.

Geen taboe blijft ongemoeid, van een braaf broertje dat zijn zusje in de wieg verstikt (Go to Sleep (forever) ) tot het omslag voor Happy Burkaday, Timmy!: een kleuter met een niqaab verblijdt haar jarige vriendje met een tikkend presentje. De covers die mikken op de complete waanzin bevallen me het best: Little Bear and the Kite of Turin – met de lijkwade van Turijn als vlieger. Of een konijntje dat ‘F-U-C-K’ spelt met zijn blokken: Tourette le lapin.

Lees verder na de afbeelding

Vier pagina’s uit Bad Little Children’s Books

In de Amerikaanse sociale media werden de vuile grappen over de zoetsappigheid die volwassenen over kinderen uitstorten niet verdragen. Het getwitter en gefacebook over dit boek werd zelfs zo agressief dat uitgever en auteur begin december bekendmaakten af te zien van een herdruk. Dat is begrijpelijk. Het is ook eeuwig zonde. Ze hadden niet moeten inbinden. De sociale-media-mensen verdragen geen satire over hun geliefde kinderboeken? Moeten zij weten. Juist hun aangebrand-en-niet-gare reacties verraden de kwaliteit ervan. En de noodzaak. Al te zoet is buurmans gek.

Intussen zag ik de voorstelling Potters beesten – niet Harry, maar Beatrix, die Pieter Konijn schiep. Plus al die andere aangeklede diertjes die het zo lief doen op kinderserviezen. Dit is poppentheater van het fenomeen Rieks Swarte met dat andere poppenfenomeen, Servaes Nelissen. Prachtig dus. Maar aandoenlijk? Nee. Zie de titel: Potters béésten. Dieren zijn lief, beesten niet. Beestachtig is angstaanjagend, dierachtig bestaat niet eens. En de heilige Beatrix is zo heilig niet.

Bij Teylers in Haarlem geniet ik van Jan Weissenbruch (1822-1880). Kristalhelder is het licht dat hij uitgiet over Nederlandse stadsgezichten. Weissenbruch leed aan pleinvrees, lees ik. En hij schilderde de hele tijd pleinen! Door dat zo ultramooi en beheerst te doen, legde hij een vlies over zijn angst. Alles is onder controle. Maar elk moment moet hij zijn hysterie bedwingen. En dat voel je.