De lijst der lijsten: ‘Blackstar’ is het album van het jaar

De laatste plaat van David Bowie is het beste album van 2016, blijkt uit een analyse van jaarlijsten van critici, kranten, muziektijdschriften en blogs.

Foto Vincent Jannink / ANP

Alsof het universum ons eraan wil herinneren dat 2016 een enorm gat heeft geslagen in het belangrijke muzikantenbestand, blijkt Blackstar het beste album van dit jaar. Uit een analyse van 25 internationale muzieklijsten komt Bowies kort voor zijn dood uitgebrachte Blackstar als beste uit de telling, waarin op alle jaarlijsten de nummer één 10 punten kreeg, de nummer 2 kreeg 9, enzovoort. Daarmee vervult hij zijn rol als artiest van het jaar, de muzikant over wie we het hadden dit jaar. Zijn tragische dood, zijn geplande afscheid, maar zeker ook zijn laatste album.

Toch is Bowie geen onbetwiste nummer één, zoals Kendrick Lamar vorig jaar duidelijk met kop en schouders boven iedereen uitstak. Bowie stond op slechts 6 van de 25 lijsten bovenaan, terwijl Lamar in 2015 op wel driekwart van de lijsten op één stond met zijn To Pimp a Butterfly. De nummer 2 van dit jaar, Beyoncés Lemonade, is net zo vaak bovenaan de lijsten gekomen als Bowie, maar haalde in totaal minder punten. Bowies Blackstar staat wel op de meeste lijsten: 21, maar ook daarin wordt hij geëvenaard door een ander album, A Moon Shaped Pool van Radiohead.

De recensenten van NRC luisterden dit jaar honderden albums. Bekijk hun favorieten: pop, klassiek, dance en urban, jazz en roots en metal.

Veel verschil tussen luisteraars en critici

Radiohead staat op plek 7, omdat dit album weliswaar vaak werd genoemd, maar niet vaak erg hoog. Sommige albums kwamen op erg veel lijsten voor, maar nooit hoog, zoals die van Jenny Hval, Danny Brown, Whitney en Young Thug. Kanye West, Michael Kiwanuka en Alicia Keys deden het omgekeerde, die werden maar weinig genoemd en staan toch hoog. Áls ze werden genoemd, was het hoog in toptienlijstjes. Drake is ook een apart geval. Zijn Views werd niet hoog genoeg gewaardeerd door critici om op veel lijsten te komen, maar wel door luisteraars: Views staat bovenaan het meest gestreamde lijstje van Spotify, een lijst die is meegerekend om de ‘popular vote’ niet te negeren. Nog opvallender is het verschil tussen luisteraars en critici met de albums van Justin Bieber, Purpose en Twenty One Pilots, Blurryface, die in de top-5 van Spotify staan, maar op geen enkele lijst van de professionals terugkomen.

Hoe langer de jaarlijst, hoe meer invloed. Elke plaat na de top-10 is een punt waard en dus is bijvoorbeeld de lange top-100 van Noisey vrij invloedrijk, qua aantallen. Om al te veel invloed van een enkele criticus of blad te voorkomen, staan op de lijst alleen platen die minstens twee keer zijn genoemd. Dat werden er uiteindelijk 119. Al deze albums staan bij beschikbaarheid in onderstaande Spotify-playlist.

De geanalyseerde lijsten: Spin, Rolling Stone, Bandcamp, Stereogum, De Volkskrant, NME, Consequence of Sound, Mojo, Paste, Noisey, OOR, Pitchfork, The Guardian, The New York Times, Time, NPR, Billboard, Spotify, Billboard, Les InRocks, 3voor12, Humo en de toptienlijsten van NRC-popcritici Hester Carvalho, Amanda Kuyper, Saul van Stapele en Jan Vollaard.

De Top-40

    Artiest - Album (punten)
  1. David Bowie - Blackstar (166)
  2. Beyoncé - Lemonade (133)
  3. Frank Ocean - Blonde (114)
  4. Chance the Rapper - Coloring Book (83)
  5. Solange - A Seat at the Table (78)
  6. Kanye West - The Life of Pablo (71)
  7. Radiohead - A Moon Shaped Pool (70)
  8. A Tribe Called Quest - We Got It From Here… (61)
  9. Nick Cave & The Bad Seeds - Skeleton Tree (55)
  10. Car Seat Headrest - Teens of Denial (41)
  11. Ruim 91 uur muziek in de Spotify-playlist van de Lijst der Lijsten 2016

  12. Anderson .Paak - Malibu (37)
  13. Leonard Cohen - You Want It Darker (36)
  14. ANOHNI - Hopelessness (35)
  15. Bon Iver - 22, A Million (33)
  16. Angel Olsen - My Woman (32)
  17. Rihanna - Anti (31)
  18. Mitski - Puberty 2 (25)
  19. The 1975 - I Like It When You Sleep… (24)
  20. Drake - Views (19)
  21. Michael Kiwanuka - Love And Hate (19)
  22. Blood Orange - Freetown Sound (17)
  23. Kaytranada - 99.9% (16)
  24. Alicia Keys - Here (15)
  25. Schoolboy Q - Blank Face LP (14)
  26. Sturgill Simpson - A Sailor’s Guide To Earth (14)
  27. Kendrick Lamar - Untitled Unmastered (13)
  28. King - We Are King (13)
  29. Nicolas Jaar - Sirens (13)
  30. Iggy Pop - Post Pop Depression (12)
  31. Kate Tempest - Let Them Eat Chaos (12)
  32. YG - Still Brazy (11)
  33. Jenny Hval - Blood Bitch (10)
  34. Noname - Telefone (10)
  35. NxWorries - Yes Lawd! (10)
  36. Danny Brown - Atrocity Exhibition (9)
  37. Whitney - Light Upon the Lake (9)
  38. Young Thug - Jeffery (9)
  39. King Gizzard & the Lizard Wizard - Nonagon Infinity (8)
  40. Maren Morris - Hero (8)
  41. De Staat - O (7)